Cumhuriyet Gazetesi Arşivi'ni Gezerken...

30/3/2009 · Kategori: Edebiyat Arastirmalari

Çok ödüllü şair Abdülkadir Budak

ARİF DAMAR

Şubat 2009 ve bu ayı kapsayan edebiyat dergilerinden Afrodisyas Sanat, Akademi Gökyüzü, Akatalpa, Alaz, Andız, Arkadaş, AZ Edebiyat, Berfin Bahar, Deliler Teknesi, Dize, Eliz, Evrensel Kültür, Forum Edebiyat, Gediz, Hayâl, H. Gösteri, Kitap-lık, Lâcivert, Mor Taka, Özgür Edebiyat, Patika, Sanat ve Edebiyat, Sanat Cephesi, Sıkıntı, Sincan İstasyonu, Sözcükler, Şehir, Şiirsanatı, Taflan, Tavır, Tay, Varlık, Yasakmeyve, Yazılıkaya ve Yedi İklim’de yayımlanan şiirleri okudum, inceledim. Abdülkadir Budak’ın, Sincan İstasyonu dergisinde yer alan “Lanet Okuma Hakkı” adlı şiirini Ayın Şiiri olarak değerlendirdim. Belki bilmeyen vardır, bu dergiyi çıkaran da Abdülkadir Budak’tır. Budak’la 70’li yıllarda tanışmıştım.

Benim 1969’da açıp 1984’e kadar çalıştırdığım Üst Bostancı’daki Yeryüzü Kitabevi’ne Osman Serhat’la birlikte uğramışlardı. Osman Serhat zaten oralarda oturuyordu. Budak’la çok sonraları bir edebiyat etkinliği için Bodrum Bitez’e geldiğinde karşılaştık. Eh yeri geldi, anlatayım. Bir motorla bir grup arkadaş Karaada’ya gitmiştik. Benim ayağımda beyaz plastik terlikler vardı. Adanın içindeki mağarada yüzüp motora döndüğümde terlikler bıraktığım yerde yoktu. Kim aldı terliklerimi diye soruştururken Budak o terlikler benimdi, aldım dedi. Kardeşim dedim ben buraya yalın ayakla mı geldim! Biraz tartıştıktan sonra terliklerimi geri aldım. Meğer aynı terlikten onun da varmış. Birlikte kaldığımız yere gidince bulmuş doğal olarak. Şairler dalgın olurlar ama bu kadarı da fazla. Bu da hoş bir anı. Altı yıldır bu Ayın Şiiri çalışmasını sürdürüyorum. Seksene yakın şairi değerlendirdim Abdülkadir Budak kadar çok ödül almış hiçbir şaire rastlamadım. 1982’den 2008’e, Yunus Nadi Şiir Ödülü’ne kadar tam beş ödül daha kazanmış. Bu Türkiye’de bir rekordur. Ben, ki 40 Kuşağı şairleri arasında sayılıyorum, topu topu bir buçuk ödül alabildim. Buçuk 1959’da Cemal Süreya ile paylaştığımız Yeditepe Şiir Ödülü. Bir de geçen yılın son günlerinde aldığım Sedat Simavi Ödülü. Bu ödül nedense çok önemseniyor. Ama M. C. Anday Ödülü üç bin lira verirken S. Simavi Ödülü bin beş yüz lira ödüyor. Biraz tuhaf gelmiyor mu sizlere de? Ekonomik kriz mi acaba nedeni? Bilemiyorum.

Budak’ın seçtiğim şiiri sınıfsal çelişkiyi yansıtıyor. Budak yönünden çok önemli bir bilinçlenme, gelişme bu. Kendisini kutlarım.

Cumhuriyet 17.03.2009

LANET OKUMA HAKKI

Kapatın kulakları sorular soracağım

Dillerinizi bileyin cevap vereceksiniz

Çeşmeden akan su hayat verirken

Niye köyler yıkan sel olur sizde

Uzanan el sanılan birer uçurumsunuz

Normal boy bir tabuta üç çocuk ölüsü koyup

Doğum günü partimize cenaze marşı olarak

Ah bu nasıl tesadüf, gelmiş bulunursunuz

Denizi tutuklamak o kadar kolay değil

Üstünde uçan martıya yeter sizin gücünüz

Klasik müzikle korna sesi eşittir

Suyun akış hızıyla taşın oturuş hızı

Her yerdesiniz ama sorarız acemice

Siren sesini aratmaz kapınızın zilleri

Yaralı bir şarkı izi gitarın gövdesinde

Korkunun çiçekleri geceleri kokuyor

Sayenizde kopuyor insan sabah olmaktan

Herkes birer Dostoyevski inişli-çıkışlı ruh

Hemingway’ın İspanya’da boğaya yenilmişi

Sayenizde efendim çıngıraklı yılanlar

Daha değer kazanıyor belgesellerde

Sayenizde ney yerine geçiyor neyzen

Bir ağaç, iki hızar, üç devriliş sol yana

Bir ırmak, iki köprü, üç çocuk cesedinden

Ne mümkün sizinle baş etmesi efendim

Derimizden bir harita çıkarıp

Yeni yollar, ülkeler bulsak ordasınız siz

Yola yolcu diken birer güzel terziydik

Yırttınız içimizdeki umut kumaşlarını

Hayatı giyme fırsatını heba ettiniz

Karanlık, bomboş, soğuk salonda

Teneke sesli sunucu sahneye davet eder

Altın Küre Ödülü’nü yine siz alırsınız

Ekmek arası bomba, kandan kızılcık şerbeti

Nasıl unuturuz sizi, ne kadar cömertsiniz

Vampir dudaktan değil boyundan öper

Her ağaç kurdunu kendisi üretirmiş

Alnımız duvar oldukça sizin çivileriniz...

ABDÜLKADİR BUDAK

Cumhuriyet 17.03.2009

Ayın şiiri ‘Yaprak Dökümü’

ARİF DAMAR

Ocak/2009 ayı ve bu ayı da kapsayan edebiyat dergilerinden Afrodisyas Sanat, Akademi Gökyüzü, Akatalpa, Alez, Arkadaş, AZ Edebiyat, Berfin Bahar, Deliler Teknesi, Dize, Eliz, Edebiyatta Üç Nokta (İkaros Yayınları), Evrensel Kültür, Forum Edebiyat, Gediz, Hayâl, H. Gösteri, Kitap-lık, Lâcivert, Mor Taka, Özgür Edebiyat, Patika, Sanat Cephesi, Sanat ve Hayat, Sincan İstasyonu (Abdülkadir Budak Sincan’da yayımlıyor.), Sözcükler, Şehir, Şiiristan, Şiirce, Şiirsaati, Taflan, Tavır, Tay, Varlık, Yasakmeyve, Yazılıkaya ve Yedi İklim dergilerinde yer alan şiirleri okudum, inceledim ve Metin Cengiz’in Kitap-lık’ta yayımlanan “Yaprak Dökümü” üç bölümden oluşan şiirini Ayın Şiiri olarak değerlendirdim.

Metin Cengiz’i yirmi yıldır tanırım. Müteveffa Enver Aytekin’in Sosyal Yayınlar yayınevinde çalışıyordu. O zamanlar bir ahbaplığımız yoktu. Asıl şair Turgat Kantürk’ün birkaç yıl çalıştırdığı Kadıköy’deki Benu-Sen içkievinde dostluğumuz başladı. 1935 Kars doğumlu olan şair, çevirmen ben Kars’tan ayrıldıktan 7 yıl sonra doğmuş. Ben altı ay kaldığım Kars’ı çok sevmiştim. Her yönden çeşitli etnik kökenli insanlar bir arada kardeşçe yaşıyorlardı. Rus kökenli Malakanlar vardı o zamanlar. Rusya’ya döndüklerini duydum, öğrendim. Acem, Kürt, tabii Türkler, Kara Papaklar, Ermenilerin evleri duruyor kendilerinden tek bir birey yoktu. Yeni bina olarak çirkin bir beton halkevi vardı. Rahmetli İsmet İnönü bir konuşma yapmak için gelmişlerdi. Kendilerini dinledim. Orada henüz DP kurulmamıştı. Caddeleri geniş, yapılar taştandı. 21 yaşındaydım. Kars Devleti Cumhurbaşkanı 120 yaşında dimdik yürüyordu. Sanıyorum bir ay kadar bağımsız bir Cumhuriyet yönetimi sürmüştü. Türkiye’mizin Cumhuriyet olması daha sonradır. İşte Metin’in Karslı olması ona yakınlığımın bir nedeniydi. Metin Cengiz’in 1996’da Behçet Necatigil ödülünü kazanan Şarkılar Kitabı’nı görmedim, okumadım. Fransızcası çok iyi sanıyorum. E. Guillevic’in dört şiir kitabını dilimize kazandırdı. Metin’in şiirlerini tanıdığımdan beri dergilerde okuyor, izliyordum. Benim öznel görüşüme göre bu şiirin çarpıcılığı yaşantısına dayanmasındandır. Devrimci bir geçmişi iki yıllık bir cezaevi konukluğu var yaşamında. Büyük laf etmiş olmayayım ama şiir yazanlar orada bir süre yattıktan sonra şair oluyorlar. Can Yücel bunun en iyi örneğidir. Can, Bir Siyasanın Şiirleri’yle şair oldu. Yani her şiir yazan şair değildir. Örneğin benden başka bilen yoktur, İsmet Bozdağ Bursa’da yaşarken 1930’lu yılların içinde çok güzel “Sen Şarkı Söylediğin Zaman” diye bir şiir yayımladı. Olağanüstü güzeldi. Ama o asla bir şair değildir. Ne laf ettim ama. İtiraz edeni Ümit Yaşar’ı okumaya mahkûm ederim. Onu şair addeden az insan yoktur, bilmez değilim. Aferin Memet bu yolda devam et. Biraz uzattım. Metin’den bundan sonra da böyle albenili şiirler bekliyoruz.

Cumhuriyet 04.03.2009

PORTRE/METİN CENGİZ

Metin Cengiz 1953 yılında Kars’ta doğdu. Erzurum Atatürk Üniversitesi Fransızca Bölümü ile İstanbul M. Üniversitesi Fransızca bölümünü bitirdi. 12 Eylül döneminde TCK’nin 141. maddesinden 2 yıl hapis yattı. Bir süre Fransızca öğretmenliği yaptı. Sonra değişik gazete ve yayınevlerinde redaktör, editör olarak çalıştı. Halen öğretmenlik ve çevirmenlik yapıyor. Pablo Neruda, Eugéne Guillevic, Jacques Prévert, Jules Laforgue, Aimé Cesaire vb. şairlerden yaptığı çeviriler kitaplaştı. “Baudelaire’den ‘Günümüze Modern Fransız Şiiri Antolojisi”ni hazırladı.

Cumhuriyet 04.03.2009

Yaprak Dökümü

1

Rüyaya benziyor yaşadığımız

Derdim hücrede sabah uyanınca

Yüzlerce savaş ve bozgun içinde

Başlardım saçma sapan bir koşuya

Kayıp bir şehir gibi görünürdü

Güneş düşümde, şehir ki gölgesi

Bardak bardak içilirdi, şehir ki,

Gün çalıp tele vururdu mahkûmlar

Günler örs gibi dövülerek geçti

Hücre bitti ama çekiç bitmedi

2

Ne çok zulüm yılı geçmiş aradan

Geçer gibi tünellerden trenler

Uzun yolları nişanlar trenler

Uzun yollar ardındadır memleket

Rüzgâr olur uzak en küçük haber

Böyle demir çelikleşir beraber

Ölüm ki terkidir dostların bizi

Ölümdür bir komünist cumhuriyet

Yüreğimde rayların iniltisi

Yüreğim sisi aşk denen illetin

3

Nice günler görmüş bir ulu dağım

Rüzgâr değil dört yanımdan çöl eser

Geçtiğim yol hiçliğin uğultusu

Şimdi kafaya bir kurşun sıkmak var

Bir de yaşamak kavim kardeş için

Şimşek gibi çarpsa da gelen yıllar

Aslolan hayat diyor gelen sesler

Kulağa hoş davul zurna sesidir

METİN CENGİZ

Cumhuriyet 04.03.2009

Ayın şiiri Yılmaz Gruda’dan...

ARİF DAMAR

Kasım 2006 ve bu ayı da kapsayan edebiyat dergilerinden: Afrodisyas Sanat, Akademi Gökyüzü, Akatalpa, Andız, Alaz, AZ Edebiyat, Berfin Bahar, Denizsuyu Kâsesi, Deliler Teknesi, Dize, Edebiyatta Üç Nokta, Evrensel Kültür, Forum Edebiyat, Gediz, Hayâl, Kertenkele, Kitap-lık, Lâcivert, Mor Taka, Özgür Edebiyat, Patika, Sanat Cephesi, Sanat ve Hayat, Sözcükler, Sincan İstasyonu, Şarköy Sanat, Şehir, Şiirsaati, Tavır, Tay, Yasakmeyve, Yazılıkaya ve Yedi iklim dergilerinde yayımlanan şiirleri okudum ve inceledim.

Ve sonunda Berfin Bahar dergisinde yer alan Yılmaz Gruda’nın “Reklamcı (Doğ. m.ö. 829)” adlı şiirini Ayın Şiiri olarak değerlendirdim. Yılmaz Gruda bilindiği gibi şairliğinin yanı sıra aktördür (oyuncu) aynı zamanda. Yılmaz’ı ben Ankara’da yaşadığım yıllarda tanıdım. Yıl 1945 ya da 46 olabilir. Ahmet Oktay’la yakın arkadaştılar. Ben 20-21, onlar benden 8 yaş küçük olduklarına göre 12, 13, bilemedin 14 yaşlarında çocuklardı. O yaşlarda bu yaş farkı çok önemli oluyor. Olgunluk yaşından sonra bu fark önemini yitiriyor. Daha sonraları önemi kalmıyor, önemini yitiriyor. Aradan bir on yıl kadar geçince ikisi de İstanbul’a göçtüler. Yılmaz’ı daha az ama Ahmet Oktay’ı daha çok görüyordum.

Yılmaz’ın aktörlüğü İstanbul’a geldikten sonradır. Ahmet kendini bütünüyle edebiyata verdi. Yılmaz daha seyrek şiir yayımlıyordu. Yalnız birkaç yıl önce bir şiir kitabıyla Yunus Nadi Ödülü’nü aldığını anımsıyorum. İkisi de toplumcu şiir anlayışını paylaşıyorlardı. Ahmet Oktay şiirini daha bir geliştirdi. İnceltti. İkinci Yeni’ci olmadı ama o anlayışı göz önünde tuttu. Yılmaz’ın bir yandan aktörlük çalışmaları çok zamanını aldığından şiir konusunda fazla çaba gösteremedi. Fakat benim seçtiğim ve okuduğunuz bu şiir ödül alan kitabındaki şiirlerin çok üstünde. İşte bu şiirini ben çok sevdim, çok beğendim.

Görüldüğü gibi çok güzel, üstünde çok çalışılmış bir şiir, kapitalizmin açık eleştirisi. Yazılması gerekli, fakat neden hiç yazılmayan, özlemini çektiğimiz, devrimci bir şiir. Gönül isterdi ki bu ya da benzeri bir şiiri genç bir şair yazsaydı. Ne yazık ki yaşı 70’i aşmış bir şair Yılmaz Gruda yazdı. Eski dostumu kutluyorum.

Cumhuriyet 29.12.2008

PORTRE/YILMAZ GRUDA

Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, şair, oyun yazarı, çevirmen Yılmaz Gruda’nın şiirleri, 1950’li yıllarda çeşitli dergilerde yayımlanmaya başladı.Tiyatrocu ve sinema oyuncusu olarak bugüne dek sanat yaşamını sürdüren Gruda, aynı zamanda Attila İlhan ile beraber Mavi hareketini yaratan şairlerdendir. Gruda, gazetemizin düzenlediği Yunus Nadi Ödülleri’nde 2003’te Marathon “Bir Uzun Koşu” ile şiir ödülünü, 1999’da ‘Çerçi Zeus’ ile “Behçet Aysan Şiir Ödülü”nü aldı.

Cumhuriyet 29.12.2008

REKLAMCI (Doğ. m.ö. 829)

Direnme

ne diyorsam: ‘evet!’ de

korkunçtur öfkesi para’nın

“ezin!” dedi mi

taun vurur, vurur açlık, yıkım

mağması yüze döner yedi kat yerin

ey yazgısı tüketici olan

direnme, tut ellerimi

para’nın aracı oğluyum ben

tuttun mu

bilmezsin nedir karanlık

(bırak ulus çırpınan uzun abdalı

bırak yansın kendi âteşinde!)

arkaik bir deyim artık sınırlar

usa aykırı, çağda ters

(...)

direnme boşuna

denizin gelgitleri bile elinde

şimşek onun, fırtına ondan

yağmur onunla

elektroniğin çarı o

direnme artık

ya iktidarı satın alır

ya yeni bir iktidar

“evet” de: cennet!

Sunu:

Duyur musun ey ulu para

sürüyor kutsal görevim

yine iniyor yırtarak toprağın etini

iniyor uzun suları

bir kırbaç gibi çarparak suratına

ülkelerin

iniyor tüketim kültüyle

yoğurarak insanoğulunu

sana yeni sunaklar yaratmak için

altın ve füzyon halinde!

(-çek’i yine zürih’e!)

Cumhuriyet 29.12.2008

Ayın şiiri Sarıoğlu’dan

ARİF DAMAR

Haziran 2008 ayı edebiyat dergilerinden; Airodisyas Sanat, Akademi Gökyüzü, Akatalpa, Andız, Alaz, Aşkar, AZ Edebiyat, Berfin Bahar, Dramaffon, Dize, Evrensel Kültür, Edebiyat ve Eleştiri, Formum Edebiyat, Gediz, H. Gösteri, Hayal, Kertenkele, Kitap-lık, Kum, Lâcivert, Sanat Cephesi, Sincan İstasyonu, Sonra, Sözcükler, Şehir, Tavır, Tay, Edebiyatta Üç Nokta, Varlık, Yasakmeyve, Yedi İklim’de yer alan şiirleri okudum, inceledim. Yasakmeyve dergisinde yayımlanan Sezai Sarıoğlu’nun “Ah Min’el Hatır” adlı 10 bölümden oluşan uzun ve büyük şiirini (çalışmasını) Ayın Şiiri olarak değerlendirdim. Görüldüğü gibi Sezai şiirini edip Cansever’in Fethi Naci için yazdığı bir şiirin bir bölümün aktarılması ile sunuyor. Yukarıda da söylediğim gibi 10 bölümlük şiir dergisinin 5 sayfasını silme kaplıyor. Açıkça görüleceği gibi bu büyük şiir uzun bir çalışmanın, çabanın başarılı bir ürünüdür. Edebiyat çevrelerinince bilindiği gibi ünlü eleştirmen Fethi Naci son birkaç yıldır maalesef pek iyiye doğru gelişmeyen bir sayrılığın pençesindedir. Yakın zamana kadar değerli eşi Lâle Hanım’ın refakatinde ünlü Cuma toplantılarına katılıyordu. Şimdilerde ne yazık ki canı çekmiyor, evden çıkmak istemiyormuş. İşte Sezai Sarıoğlu da Naci’nin bu durumundan derinden duyduğu keder ve üzüntüyü dile getiriyor. Şiiri her okuyan da aynı üzüntüyü derinden duyacak, kederlenecektir. Kuşkusuz özellikle dostları, geniş okur kitleleri ve memleketteki yani Giresun’daki arkadaşları, akrabaları, Naci’nin değerini bilen Giresun halkı. Ataç’ın yitiminden sonra Fethi Naci onun bıraktığı boşluğu elinden geldiğince doldurmaya çalıştı. Şimdi Naci’nin kalemi sustu. Artık taşıdığı ağır yük ve sorumluğu Semih Gümüş yüklenecek görünüyor. Kardeşim Lâle’ye telefon edip Sezai Sarıoğlu’nun şiirini okumasını ve Naci arkadaşımıza da dinletmesini önerdim. Daha önce de yazmış, söylemiştim, değeri toplumca onaylanmış kişileri yaşarken onurlandırmalıyız. Ama bizde ne yazık böyle olmuyor. Cemal Süreya’ya Dr. İhsan Ünlüer’e yitip gittiklerinden sonra yaşadığı sokakların adları verildi.

Tek istisna Dağlarca’ya (O da yaşı 90’a dayanınca) yaşadığı kısa sokağa adı verildi. İstanbul için konuşuyorum. Örneğin İzmir’e bunun güzel örnekleri var. Yıllardır İlhan Berk’in Bodrum’da oturduğu Şalvarağa Sokağı’na adının verilmesi için yetkili kimselere rica üstüne ricada bulundum. Maalesef şimdiye dek bir sonuç vermedi. Ama Zeki Müren Caddesi var. düşünebiliyor musunuz? Zeki Müren, İlhan Berk. İnsanın kolları iki yana düşüyor. On yıllarca Nâzım Hikmet’e kan kusturan yetkin (!) insanlardan ne beklenir ki!.. (Not: Şiir çok uzun olduğundan yalnızca ilk bölümüne yer verebiliyoruz.)

Cumhuriyet 04.08.2008

PORTRE/ SEZAİ SARIOĞLU

Sezai Sarıoğlu, 1950 Ordu, Ünye’de doğdu. 1979 yılına kadar öğretmenlik yaptı. 1983-88 yılları arasında çeşitli cezaevlerinde tutuklu kaldı. Yeni Öncü dergisinin yayın kurulundan sonra Özgür Gündem gazetesinde çalıştı. Pencere Yayınları’ndan ‘Terspektifler’ isimli denemeleri, Çiviyazıları’ndan ‘Doğusu-Batısı Olmayan Sözcükler’ isimli ÇGH ve Musa Anter Ödülü alan söyleşi ve denemeleri yayımlandı. Sombahar, Ludingirra isimli dergilerde şiir üzerine yazıları ve şiirleri yayımlandı. Bir ara Öküz dergisinde ‘Şehir Aşkiyasi’ adıyla yazılar yazdı. Söz ve V Özgürlük dergilerinde çalıştı. Yurtiçinde ve değişik Avrupa ülkelerinde ‘Annemin Şarkı Sandığı’ isimli anlatı-dinletiler yaptı. ÖDP kurucularından olan Sarıoğlu, bir dönem parti meclisi üyeliği yaptı.

Eserleri: Nar Taneleri Gayriresmi Portreler(2001), Doğusu Batısı Olmayan Sözcükler(1996), Terspektifler(1994).

Cumhuriyet 04.08.2008

Ah Min’el Hatır

“.... / Günbatımı! / Günbatımı! yeni konuşmaya başlayan bir çocuğun diliyle / Kolumu tutuyor Fethi Naci, şu manzaraya bak, diyor / Tam Galata Köprüsü’nün üstünde / Diyor ya, biz alıştık, yüreklerimize bakıyoruz gene de / Uykusuz gecelerimize bakıyoruz: onurun uykusuzluğu / Susturulmanın / Ve günbatımında leylek sürüsü / Hüzünlü bir görüntüyü akıtıyorlar Naci’nin yüzüne / Kırılmak ama birlikte / Birlikte, ama kırılmamak / Ve sanki kalplerimiz her yanı dökülen bir otobüste / Öyle/./ ”

(Edip Cansever, “Dostlar”, Fethi Naci’ye)

I.

günün hülasası şuydu sanki;

hatırın emri, hatıranın kavliyle giresun’dan

gülcemal vapuruyla seyrüsefer yapıldı

dünyada söz fazlalığı, öz azlığı vardı

dışlarından oluşan çoğunluklar

içlerinden oluşan azınlıklar geçildi

hevesnefes kerasuslu naci amca’ya gidildi,

su’suz ve uykusuz kitapların huzurunda

ikindi bir vakte kadar söz-söze gelindi

göz ve gönül ucuyla sorulara aracılık edildi

sahafa düşmüş tıpkıbasım eleştirmendi sanki

suçsuz sular içen ötümlü kuşların derdi anlaşıldı

noktası noksan hattın iması ve imlası anlaşıldı

beni eleştirilerim unutkan yaptı, demeye getiren

naci abi’nin yüz sorulu derdi anlaşılamadı

Sezai Sarıoğlu

Cumhuriyet 04.08.2008

TÜRK EDEBİYATI İÇİN BİR TAKVİM ÇALIŞMASI TASLAĞI*/ ALİ ŞAHİN

30/3/2009 · Kategori: Edebiyat Arastirmalari

TÜRK EDEBİYATI İÇİN BİR TAKVİM ÇALIŞMASI TASLAĞI*
ALİ ŞAHİN
____________________________________________

EDEBİYAT TAKVİMİ / OCAK
______________________

2 OCAK -1852 Abdülhak Hamit Tarhan doğdu.
2 OCAK -1980 Mustafa Nihat Özön öldü.
2 OCAK -1981 Eflatun Cem Güney öldü.
3 OCAK -1501 Ali Şir Nevai öldü.
3 OCAK -1799 Şeyh Galip doğdu.
4 OCAK -1927 Süleyman Nazif öldü.
5 OCAK -1975 Arif Nihat Asya öldü.
5 OCAK -1983 Ressam Ibrahim Safi öldü.
8 OCAK -1967 İlhan Tarus öldü.
8 OCAK -1979 Vehbi Cem Aşkun öldü.
9 OCAK -1945 Osman Cemal Kaygılı öldü.
9 OCAK -1964 Halide Edip Adıvar öldü.
9 OCAK -1990 Cemal Süreya (Seber) öldü.
10 OCAK -1635 Nevizade Atayi öldü.
11 OCAK - 1995 Onat Kutlar öldürüldü.
12 OCAK - 1900 Abdülbaki Gölpınarlı doğdu.
13 OCAK -1973 Sabahattin Eyüboğlu öldü.
14 OCAK -1944 Mehmet Emin Yurdakul öldü.
14 OCAK -1987 Film yapımcısı ve yönetmeni Turgut Demirağ öldü.
17 OCAK -1954 İsmail Habib Sevük öldü.
17 OCAK -1957 Edip Ayel öldü.
17 OCAK -1983 Tiyatro sanatçısı Melahat Içli öldü.
18 OCAK -1960 Nahit Sırrı Örik öldü.
22 OCAK -1983 Yazar Kemal Bilbaşar öldü.
24 OCAK -1993 Gazeteci-Yazar Uğur Mumcu bir suikast sonucu öldürüldü.
25 OCAK -1962 Ahmet Hamdi Tanpınar öldü.
26 OCAK -1912 Mehmet Celal öldü.
27 OCAK -1635 Nef’i öldü.
27 OCAK -1913 Ebüzziya Tevfik öldü.
28 OCAK -1953 Neyzen Tevfik öldü.
28 OCAK -1981 Şair Özdemir Asaf öldü.
28 OCAK -1989 Tiyatro sanatçısı Gürbüz Bora öldü.
29 OCAK -1957 Ziya Osman Saba öldü.
31 OCAK -1914 Recaizade Mahmud Ekrem öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİ / ŞUBAT
______________________

08 Şubat 2001 Ahmet Kabaklı öldü.
13 Subat 1934Cenap Şahabettin öldü.
13 Şubat 1993İhsan Ozanoğlı öldü.
23 Şubat 1971Halit Fahri Ozansoy öldü.
24 Şubat 1946Ömer Bedrettin Uşaklı öldü.
24 Şubat 1978Cahit Öztelli öldü.
25 Şubat 1495Cem Sultan öldü.
26 Şubat 1961Hasan Ali Yücel öldü.
27 Şubat 1644 Seyhülislam Yahya öldü.
27 Şubat 1945 Hüseyin Siret Özsever öldü.
28 Şubat 1884 Ömer Seyfettin doğdu.

EDEBİYAT TAKVİMİ / MART
______________________

01 MART -1874 Recaizade Ekrem doğdu.
01 MART -1982 Erol Toy'un "Aydınımız, İnsanımız, Devletimiz" adlı kitabı yasaklandı.
01 MART -1985 A. Kadir öldü.
02 MART -1944 Edip Cansever'in yayımlanan ilk şiiri, İstanbul dergisinde.
04 MART -1995 Şair ve sinema yazarı Mustafa Irgat öldü. Aktör ve şair Cahit Irgat ile yazar, çevirmen ve İngiliz edebiyatı "duayen"imiz Mîna Urgan'ın oğluydu.
06 MART -1920 Ömer Seyfettin öldü.
06 MART -1935 Tarihçi İbnürrefik Ahmet Nuri (Sekizinci) öldü.
06 MART -1948 Şair Kemalettin (Kâmi) Kamu öldü.
06 MART -1986 Sinema ve tiyatro sanatçısı Gülistan Güzey öldü.
06 MART -1986 Organizatör Egemen Bostancı öldü.
06 MART -1987 6 Mart 1988 : Ses sanatçısı Mediha Demirkıran öldü
06 MART -1989 Şarkı sözü yazarı ve şovmen Fecri Ebcioğlu öldü.
08 MART -1944 Hüseyin Rahmi Gürpınar öldü.
08 MART -1986 Edebiyat Fükültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü emekli öğretim üyesi Prof.Dr.Mehmet Kaplan öldü.
08 MART -1986 "Barış Derneği" davasında tutuklu olan Dr.Erdal Atabek, gazeteci Ali Sirmen, Hüseyin Baş, yönetmen Ali Taygun, ressam Orhan Taylan ve mühendis Ergun Elgün tahliye oldular.
09 MART -1967 Vâlâ Nurettin, Vâ:Nû öldü.
11 MART -1892 Enis Behiç Koryürek doğdu.
11 MART -1962 Yusuf Ziya Ortaç öldü.
11 MART -1994 Ionesco öldü.
13 MART -1970 Adalet Cimcoz öldü.
14 MART -1604 Kınalızade Hasan Çelebi öldü.
14 MART -1883 Karl Marx öldü.
14 MART -1941 Şair Metin Altıok doğdu.
15 MART -1971 Cevat Fehmi Başkut öldü.
15 MART -1981 Yaşar Nabi Nayır öldü.
16 MART -1694 Mutasavvıf şair Niyazi:i Mısri öldü
16 MART -1989 Haldun Taner Öykü Ödülü'nü "Dışarıda Kötülük Vardı" adlı öyküsüyle Kürşat Başar, Ceyhun Atıf Kansu Şiir Ödülü'nü ise "Peryavşan" adlı kitabıyla Müslim Çelik kazandı.
17 MART -1509 Şair Necati Bey öldü.
17 MART -1978 Ceyhun Atuf Kansu öldü
17 MART -1993 Gazeteciler Cemiyeti'nin 25 yıl aralıksız başkanlığını yapan gazeteci, eski kontenjan senatorü Beyhan Cenkçi öldü.
18 MART -1892 Ruşen Eşref Ünaydın doğdu.
18 MART -1981 Film yıldızı Cahide Sonku öldü.
19 MART -1984 Yazar Kerime Nadir öldü.
19 MART -1988 1'inci Ankara Film Şenliği'nin "ilk filmler" yarışmasında Orhan Oğuz'un "Herşeye Rağmen" filmi birinci oldu.
20 MART -1828 Henrik Ibsen doğdu.
20 MART -1971 Falih Rıfkı Atay öldü.
21 MART -1942 Hüseyin Suat Yalçın öldü.
21 MART -1973 Âşık Veysel öldü.
22 MART -1832 Goethe öldü.
22 MART -1988 İstanbul 2'nci Asliye Ceza Mahkemesi, Henry Miller'in "Oğlak Dönencesi" ve Ahmet Altan'ın "Sudaki Iz" romanlarının toplatım ve imhasına karar verdi.
23 MART -1842 Stendhal öldü.
23 MART -1876 Ziya Gökalp doğdu.
24 MART -1901 İsmail Safa öldü.
24 MART -1962 Behiç Ak doğdu.
25 MART -1611 Evliya Çelebi doğdu.
27 MART -1889 Yakup Kadri Karaosmanoğlu doğdu.
27 MART -1945 Halit Ziya Uşaklıgil öldü.
27 MART -1986 Ressam İhap Hulusi Görey öldü.
29 MART -1868 Maksim Gorki doğdu.
29 MART -1883 Memduh Şevket Esendal doğdu.
29 MART -1966 Aptullah Ziya Kozanoğlu öldü.
29 MART -1984 İlhami Bekir Tez öldü.
29 MART -1984 Gazeteci Ömer Sami Coşar öldü.
29 MART -1988 Şair Emin Ülgener öldü.
30 MART -1956 Mithat Cemal Kuntay öldü.
31 MART -1809 Nikolay Vasilyeviç Gogol doğdu.

EDEBİYAT TAKVİMİNDE/ NİSAN
___________________________

01 NİSAN -1918 Şair Nigâr Hanım öldü.
01 nNİSAN -1978 Eğitimci yazar Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu öldü.
01 NİSAN -1984 Vecdi Seyhun öldü
02 NİSAN -1840 Emile Zola doğdu.
02 NİSAN -1891 Ahmet Vefik Paşa öldü.
02 NİSAN -1948 Sabahattin Ali öldürüldü.
02 NİSAN -1985 Behiç Duygulu öldü.
07 NİSAN -1600 Baki öldü.
07 NİSAN -1770 William Wordsworth doğdu.
08 NİSAN -1763 Ragıp Paşa öldü.
09 NİSAN -1821 Charles Baudelaire doğdu.
09 NİSAN -1985 Gazeteci-yazar, Vedat Nedim Tör öldü.
09 NİSAN -1985 Tiyatro ve sinema sanatçısı Şaziye Moral öldü.
09 NİSAN -1988 Şevket Rado öldü.
09 NİSAN -1993 Tercüman gazetesi sahibi Kemal Ilıcak öldü.
10 NİSAN -1988 Yayıncı Şevket Rado öldü.
11 NİSAN -1980 Yazar Ümit Kaftancıoğlu öldürüldü.
11 NİSAN -1989 Oyuncu, ozan, senaryo yazarı ve yönetmen Orhon Murat Arıburnu öldü.
12 NİSAN -1712 Şair Nabi öldü.
12 NİSAN -1937 Abdülhak Hamit Tarhan öldü.
12 NİSAN -1967 İsmail Hami Danişmend öldü.
13 NİSAN -1893 Muallim Naci öldü.
13 NİSAN -1896 Mustafa Nihat Özön doğdu.
13 NİSAN -1914 Orhan Veli Kanık doğdu.
13 NİSAN -1942 Ataol Behramoğlu doğdu.
15 NİSAN -1945 Pınar Kür doğdu.
15 NİSAN -1980 Jean Paul Sartre öldü.
15 NİSAN -1981 Mizah yazarı Süavi Süalp öldü.
16 NİSAN -1916 Behçet Necatigil doğdu.
16 NİSAN -1988 "Madaralı Roman Ödülü" nü "Turnalar" adlı romanıyla Öner Yağcı aldı.
17 NİSAN -1790 Benjamin Franklin öldü.
17 NİSAN -1981 Besteci Şekip Ayhan Özışık öldü.
18 NİSAN -1980 Suut Kemal Yetkin öldü.
18 NİSAN -1988 Şair Oktay Rifat öldü.
19 NİSAN -1993 Şair, öykü yazarı Sabahattin Kudret Aksal öldü.
19 NİSAN -1993 Sabahattin Kudret Aksal öldü.
20 NİSAN -1923 Oktay Akbal doğdu.
21 NİSAN -1973 Kemal Tahir öldü.
21 NİSAN -1984 Gazeteci Sadık Atmaca (Arap Sadık) öldü.
22 NİSAN -1986 Gazeteci Hayri Alpar öldü..
24 NİSAN -1986 Gazeteci-çevirmen Aydın Emeç öldü.
25 NİSAN -1946 Sadettin Nüzhet Ergun öldü
25 NİSAN -1976 Şevket Süreyya Aydemir öldü.
26 NİSAN -1936 Sami Paşazade Sezai öldü.
27 NİSAN -1981 Türk Müziği sanatçısı Münir Nurettin Selçuk öldü.
29 NİSAN -1908 Sümbülzade Vehbi öldü.
29 NİSAN -1988 Gazeteci-yazar Ertuğrul Soysal öldü.


EDEBİYAT TAKVİMİNDE/ MAYIS
__________________________

03.05.1963 Abdülhak Şinasi Hisar öldü.
05.05.1895 Mahmut Yesari doğdu.
11.05.1954 Sait Faik Abasıyanık öldü.
16.05.1952 Memduh Şevket Esendal öldü.
17.05.1880 Ziya Paşa öldü.
17.05.1957 Nurullah Ataç öldü.
19.05.1927 Ahmet Hikmet Müftüoğlu öldü.
20.05.1878 Ali Suavi öldü.
23.05.1943 Kenan Hulusi Koray öldü.
24.05.1957 İbnülemin Mahmut Kemal İnal öldü.
24.05.1973 Selahattin Batu öldü.
25.05.1895 Cevdet Paşa öldü.
25.05.1983 Necip Fazıl Kısakürek öldü.
26.05.1905 Necip Fazıl Kısakürek doğdu.

EDEBİYAT TAKVİMİNDE / HAZİRAN
____________________________

1 Haziran 1826 Şaire Adile Sultan doğdu.
2 Haziran 1970 Orhan Kemal öldü.
2 Haziran 1991 Ahmed Arif öldü.
3 Haziran 1870 Ahmet Hikmet Müftüoğlu doğdu
3 Haziran 1963 Nâzım Hikmet öldü.
4 Haziran 1933 Ahmet Haşim öldü.
5 Haziran 1871 Aktör ve şair Cahit Irgat öldü.
5 Haziran 1947 Ebubekir Hazım Tepeyran öldü
7 Haziran 1979 Oğuz Özdeş öldü
8 Haziran 1986 Gazeteci ve yazar Hasan Refik Ertuğ öldü.
8 Haziran 1987 Şair Cahit Zarifoğlu öldü.
10 Haziran 1966 Hamdullah Suphi Tanrıöver öldü.
10 Haziran 1984 Halide Nusret Zorlutuna öldü
11 Haziran 1942 Selahattin Enis öldü.
13 Haziran 1987 Cemil Meriç öldü.
15 Haziran 1961 Peyami Safa öldü.
15 Haziran 1966 İzzet Melih Devrim öldü.
18 Haziran 1982 Gazeteci Ülkü Arman öldü.
19 Haziran 1973 Halkbilimci Tahir Alangu öldü.
20 Haziran 1989 Hasan İzzettin Dinamo öldü.
20 Haziran 1997 Şair Cahit Külebi öldü.
21 Haziran 1980 Ahmet Muhip Dıranas öldü.
23 Haziran 1901 Ahmet Hamdi Tanpınar doğdu.
24 Haziran 1599 Şair Nev'i öldü.
27 Haziran 1921 Yusuf Atılgan doğdu.
28 Haziran 1952 Enis Batur doğdu.
28 Haziran 1966 Fuat Köprülü öldü.
29 Haziran 1989 Tahsin Saraç öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİNDE / TEMMUZ
___________________________

1 Temmuz 1904 Kamus-ı Türkî ve Kamusü'l Âlâm yazarı Şemsettin Sami öldü.
1 Temmuz 1955 Halide Edip Adıvar'ın kocası Dr. Adnan Adıvar öldü.
1 Temmuz 1993 Pir Sultan Abdal Kültür ve Sanat etkinlikleri için Sivas'da bulunan Aziz Nesin'in bir gün önce yaptığı konuşma üzerine Cuma Namazı'ndan çıkan bazı gruplar slogan atıp, yürüyüşe geçerek vilayet önünde toplandılar. Aziz Nesin ve arkadaşlarının Madımak Oteline geldiği haberini alan 10 bini aşkın gösterici otelin önünde toplanınca, güvenlik kuvvetleri kalabalığı dağıtmak için havaya ateş açtı. Bu sırada bazı kişiler otelin önünde bulunan araçları yaktılar ve otelin girişini benzin dökerek ateşe verdiler. Otelde bulunanlardan 36'sını dumandan boğularak öldü. Olaylarda 14'ü polis 60 kişi yaralandı. 35 kişi gözaltına alındı. Ölenler arasında eleştirmen Asım Bezirci, şair Behçet Safa Aysan, ozan Hasret Gültekin ve Nesimi Çimen'inde bulunduğu belirlendi. Kentte sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
2 Temmuz 1904 Anton Çehov öldü.
2 Temmuz 1980 Edebiyat tarihçisi Mehmet Behçet Yazar öldü.
3 Temmuz 1946 Muzaffer Tayyip Uslu
3 Temmuz 1972 Hasan Âli Ediz öldü.
5 Temmuz 1995 Aziz Nesin öldü.
6 Temmuz 1987 Prof. Dr. İdris Küçükömer öldü.
7 Temmuz 1975 Reşat Ekrem Koçu öldü.
7 Temmuz 1993 Şair ve yazar Rıfat Ilgaz öldü.
7 Temmuz 1993 Rıfat Ilgaz öldü.
8 Temmuz 1621 La Fontaine doğdu.
8 Temmuz 1981 E Yayınları'nın kurucusu Cengiz Tuncer öldü.
10 Temmuz 1992 "Yedi Meşaleciler"in sonuncusu, şair, eleştirmen ve edebiyat tarihçisi Cevdet Kudret öldü.
11 Temmuz 1978 Eleştirmen ve çevirmen Bedrettin Cömert öldürüldü.
13 Temmuz 1959 Ekrem Reşit Rey öldü.
13 Temmuz 1986 Gazeteci ve yazar Mehmet Şeyda Çeliker öldü.
13 Temmuz 1986 Öykü ve roman yazarı Mehmet Seyda öldü.
14 Temmuz 1944 Ruhi Su Ankara Halkevi'nde ilk "Türküler Resitali"ni verdi.
14 Temmuz 1995 Roman, öykü ve deneme yazarı, çevirmen Bilge Karasu öldü.
15 Temmuz 1933 Yaşar Nabi (Nayır) Varlık'ın ilk sayısını çıkardı.
15 Temmuz 1977 Romancı Esat Mahmut Karakurt öldü.
15 Temmuz 1983 Sinema ve tiyatro sanatçısı, yazarı Ahmet Üstel öldü.
17 Temmuz 1790 Adam Smith öldü.
17 Temmuz 1961 Vasfi Mahir Kocatürk öldü.
18 Temmuz 1965 Refik Halit Karay öldü.
20 Temmuz 1959 Oyun yazarı Musahipzade Celal öldü.
22 Temmuz 1983 Mithat Sadullah Sander ile Şükûfe Nihal'in oğlu, Sander Kitabevi ve Sander Yayınları'nın kurucusu Necdet Sander öldü.
22 Temmuz 1987 Gazeteci Örsan Öymen öldü.
23 Temmuz 1908 Behçet Kemal Çağlar doğdu.
23 Temmuz 1925 Arif Damar doğdu.
23 Temmuz 1967 Ahmet Kutsi Tecer öldü.
23 Temmuz 1972 Fosforlu Cevriye'nin yazarı Suat Derviş öldü.
24 Temmuz 1802 Baba Alexandre Dumas doğdu.
24 Temmuz 1989 Ressam Cevat Dereli öldü.
25 Temmuz 1929 Safveti Ziya öldü.
25 Temmuz 1974 Oyun yazarı İsmet Küntay öldü.
27 Temmuz 1984 Şair İbrahim Zeki Burdurlu öldü.
27 Temmuz 1989 Gazeteci-yazar Nimet Arzık öldü.
28 Temmuz 1986 Oyun yazarı Sadık Şendil öldü.
29 Temmuz 1983 Tiyatro sanatçısı Mürüvvet Sim öldü.
29 Temmuz 1983 Opera sanatçısı Özcan Sergen öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİNDE / AĞUSTOS
____________________________

4 Ağustos 1993 Ressam Sabir Berkel öldü.
5 Ağustos 1850 Guy de Maupassant doğdu.
5 Ağustos 1991 Orhan Hançerlioğlu öldü.
6 Ağustos 1893 Nabizade Nazım öldü.
8 Ağustos 1918 "Pardayanlar" dizisinin yazarı Michel Zevaco öldü.
8 Ağustos 1928 Edip Cansever doğdu.
8 Ağustos 1985 Abdülkadir Bulut öldü.
11 Ağustos 1989 Çağdaş Gazeteciler Derneği Başkanı gazeteci Rafet Genç öldü.
12 Ağustos 1999 Can Yücel öldü.
14 Ağustos 1956 Şair, oyun yazarı ve tiyatro kuramcısı Bertolt Brecht öldü.
14 Ağustos 1974 Nihad Sami Banarlı öldü.
14 Ağustos 1988 Cumhuriyet Gazetesi Yazıişleri eski müdürlerinden Kayhan Sağlamer öldü.
15 Ağustos 1938 Romancı Ayla Kutlu Antakya'da doğdu.
16 Ağustos 1945 Romancı Mahmut Yesari öldü.
16 Ağustos 1993 Felsefeci Macit Gökberk öldü.
17 Ağustos 1864 Hüseyin Rahmi Gürpınar doğdu.
17 Ağustos 1968 Necmettin Halil Onan öldü.
18 Ağustos 1850 Balzac, Paris'te Fortunee Sokağı'ndaki (bugün Balzac Sokağı) konağında öldü.
18 Ağustos 1984 Tarih profesörü İbrahim Kafesoğlu öldü.
19 Ağustos 1915 Tevfik Fikret öldü.
20 Ağustos 1979 Şair Ömer Faruk Toprak öldü.
21 Ağustos 1992 Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu öldü.
21 Ağustos 1972 Orhan Seyfi Orhon öldü.
22 Ağustos 1920 Bilimkurgu yazarı Isaac Asimov Rusya'da Petroviçi'de doğdu.
22 Ağustos 1985 Turgut Uyar öldü.
22 Ağustos 1989 Gazeteci yazar Afıf Yesari öldü.
23 Ağustos 1896 Nurullah Ataç doğdu
25 Ağustos 1982 Abdülbaki Gölpınarlı öldü.
25 Ağustos 1982 Sinema ve tiyatro sanatçısı Muazzez Arca öldü.
27 Ağustos 1770 Georg Wilhelm Friedrich Hegel doğdu.
27 Ağustos 1937 Namık Kemal'in oğlu Ali Ekrem Bolayır öldü.
28 Ağustos 1749 Goethe doğdu.
28 Ağustos 1993 Ressam Ali Avni Çelebi öldü.
28 Ağustos 1993 Yönetmen ve yazar Oben Güney öldü.
30 Ağustos 1993 Türk Sanat Müziği Sanatçısı Taner Şener öldü.
31 Ağustos 1867 Charles Baudelaire, Paris'te 46 yaşında öldü.
31 Ağustos 1873 Ahmed Resmi Efendi öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİNDE / EYLÜL
_________________________

1 Eylül 1904 Abdullah Cevdet İçtihad'ın ilk sayısını çıkardı.
2 Eylül 1907 Pertev Naili Boratav doğdu.
4 Eylül 1990 Turan Dursun öldürüldü.
5 Eylül 1905 Arthur Koestler Budapeşte'de doğdu.
5 Eylül 1993 Hikaye ve roman yazarı Samim Kocagöz öldü.
6 Eylül 1982 Yazar ve çevirmen Azra Erhat öldü.
8 Eylül 1974 Celâl Sılay öldü.
9 Eylül 1828 Tolstoy doğdu.
9 Eylül 1869 Abdullah Cevdet doğdu.
9 Eylül 1984 Yılmaz Güney Paris'te kanserden öldü.
10 Eylül 1985 Tiyatro ve sinema sanatçısı Erkan Yücel öldü.
13 Eylül 1592 Montaigne ünlü Denemeler'inin yeni baskısını hazırlarken öldü
13 Eylül 1871 Gazeteci Şinasi, Babıali yakınlarında hem matbaa hem ev olarak kullandığı bir odada, sözlüğünü tamamlamaya uğraşırken, yakalandığı beyin hastalığından kurtulamayarak öldü.
14 Eylül 1321 Dante, İlahi Komedya'nın son bölümü "Cennet"i bitirdikten birkaç saat sonra, sıtmadan öldü. 56 yaşındaydı.
15 Eylül 1901 Kemalettin Kamu doğdu.
15 Eylül 1914 Orhan Kemal doğdu.
15 Eylül 1972 Baki Süha Ediboğlu öldü.
18 Eylül 1993 Türk Halk Müziği ustalarından Nida Tüfekçi öldü.
20 Eylül 1985 Türk Halk Müziği yorumcusu Ruhi Su öldü.
21 Eylül 1932 Ahmet Rasim öldü.
21 Eylül 1959 Ruşen Eşref Ünaydın öldü
21 Eylül 1975 Bedri Rahmi Eyüboğlu öldü.
22 Eylül 1890 Çingeneler'in yazarı Osman Cemal Kaygılı doğdu.
24 Eylül 1973 Şukufe Nihal öldü.
25 Eylül 1897 William Faulkner doğdu.
26 Eylül Dil Bayramı
26 Eylül 1888 T.S. Eliot doğdu.
28 Eylül 1917 Süleyman Nesip öldü.
29 Eylül 1547 Cervantes doğdu.
29 Eylül 1883 Celal Sahir Erozan doğdu.
30 Eylül 1207 Mevlana Celaleddin Rumi doğdu.
30 Eylül 1936 Sevgi Soysal doğdu.
30 Eylül 1978 Ali Nihat Tarlan öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİNDE / EKİM
________________________

01 Ekim 1950 Faik Ali Ozansoy öldü
01 Ekim 1964 Safiye Erol öldü.
03 Ekim 1984 Yazar Muazzez Tahsin Berkant öldü.
03 Ekim 1993 Barış Derneği Başkanı Mahmut Dikerdem öldü
04 Ekim 1910 Cahit Sıtkı Tarancı doğdu
06 Ekim 1657 Kâtip Çelebi öldü.
06 Ekim 1968 Sabri Esat Siyavuşgil öldü.
07 Ekim 1849 Edgar Allan Poe, Baltimore'da bir hastanede 40 yaşında öldü.
09 Ekim 1989 Yusuf Atılgan öldü
11 Ekim 1985 Şair Metin Eloğlu öldü.
11 Ekim 1987 Kapatılan TİP'in Genel Başkanı Behice Boran Belçika'da öldü.
12 Ekim 1982 Aktör Yıldırım Önal öldü.
13 Ekim 1956 Cahit Sıtkı Tarancı öldü
13 Ekim 1973 Halikarnas Balıkçısı öldü.
14 Ekim 1969 Şair Mustafa Seyit Sutüven öldü
14 Ekim 1999 Yazar Fakir Baykurt Almanya'da öldü.
15 Ekim 1844 Nice (Nietzsche) doğdu.
15 Ekim 1928 Yusuf Ziya Ortaç Meşale dergisini kapattı. Böylece, birkaç ay önce bu dergide başlayan ve yedi genç şairin ortak kitabı Yedi Meşale ile süren "Yedi Meşaleciler" akımı da sona ermiş oldu.
15 Ekim 1958 Asaf Hâlet Çelebi öldü.
15 Ekim 1982 Yaşar Kemal, "İnce Memed" romanıyla uluslararası "Del Duca" Edebiyat ödülünü kazandı.
16 Ekim 1854 Oscar Wilde doğdu
18 Ekim 1949 Enis Behiç Koryürek öldü
18 Ekim 1957 Hüseyin Cahit Yalçın öldü.
18 Ekim 1985 Sabri Altınel öldü
19 Ekim 1996 Kemalettin Tuğcu öldü.
20 Ekim 1854 Rimbaud doğdu.
20 Ekim 1985 Şair Sabri Altınel öldü.
21 Ekim 1860 Agâh Efendi'nin Tercüman-ı Ahval gazetesinin ilk sayısı çıktı.
21 Ekim 1971 Neruda, Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı.
23 Ekim 1582 Latifi öldü
23 Ekim 1817 Fransız gramerci, ansiklopedist ve sözlükçü Pierre Larousse doğdu.
24 Ekim 1924 Ziya Gökalp öldü
24 Ekim 1969 Behçet Kemal Çağlar öldü.
27 Ekim 1978 Agâh Sırrı Levend öldü.
29 Ekim 1789 Muhayyelat yazarı Aziz Efendi öldü.
29 Ekim 1871 Paul Valéry doğdu.
29 Ekim 1935 Füruzan doğdu.
29 Ekim 1949 İbrahim Alaaddin Gövsa öldü
30 Ekim 1993 Türk Dil Kurumu'nun eski genel yazmanlarından Ömer Asım Aksoy öldü.
30 Ekim 1994 Halkbilimci ve şair Oğuz Tansel öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİNDE / KASIM
__________________________

01 Kasım 1958 Yahya Kemal Beyatlı öldü.
02 Kasım 1982 Ataol Behramoğlu, Asya-Afrika Yazarlar Birliği'nce verilen "Lotus" Edebiyat Ödülü'nü kazandı.
03 Kasım 1988 Türk-PEN Yazarlar Derneği, 13 yazar tarafından yeniden kuruldu ve başkanlığına Yaşar Kemal seçildi.
05 Kasım 1982 Gazeteci Burhan Felek öldü.
05 Kasım 1984 Şair Ümit Yaşar Oğuzcan öldü.
07 Kasım 1958 Aka Gündüz öldü.
07 Kasım 1963 Hakkı Süha Gezgin öldü.
08 Kasım 1973 Faruk Nafiz Çamlıbel öldü.
08 Kasım 1979 Nevzat Üstün öldü.
10 Kasım 1938 Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk İstanbul’da öldü.
11 Kasım 1312 Sultan Veled öldü.
12 Kasım 1943 Sadri Ertem öldü.
14 Kasım 1950 Orhan Veli Kanık öldü.
14 Kasım 1971 Celal Esat Arseven öldü.
16 Kasım 1935 Celal Sahir Erozan öldü
16 Kasım 1974 Ziyaettin Fahri Fındıkoğlu öldü.
17 Kasım 1982 Tiyatro sanatçısı, şair ve çevirmen Suat Taşar öldü.
19 Kasım 1984 Ressam Eşref Üren öldü.
25 Kasım 1982 "Ekonomiye Giriş" adlı ders kitabında komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle tutuklu yargılanan Sadun Aren beraat etti.
27 Kasım 1819 Mütercim Asım öldü.
28 Kasım 1932 Abdullah Cevdet öldü.
28 Kasım 1986 Kültür Bakanlığı Büyük Sanat Ödülü Ressam Şefik Bursalı'ya verildi.
29 Kasım 1942 Emin Bülent Serdaroğlu öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİNDE / ARALIK
__________________________

01 Aralık 1884 Yahya Kemal Beyatlı doğdu.
01 Aralık 1888 Namık Kemal öldü.
01 Aralık 1942 Rüştü Onur öldü.
01 Aralık 1988 Kemani Necati Tokyay öldü.
02 Aralık 1983 Türkan Şoray ve Cihan Ünal, Kastamonu'da evlendi.
02 Aralık 1993 Madaralı Roman Ödülü'nün kurucusu ve eğitimci Fikret Madaralı öldü.
04 Aralık 1967 Fazıl Ahmet Aykaç öldü
05 Aralık 1972 Adnan Veli Kanık öldü.
06 Aralık 1936 Leyla Hanım öldü.
07 Aralık 1874 Hüseyin Cahit Yalçın doğdu.
07 Aralık 1956 Reşat Nuri Güntekin öldü.
07 Aralık 1979 Cavit Orhan Tütengil öldürüldü.
07 Aralık 1993 Ressam, yazar, Abidin Dino Paris'te öldü.
11 Aralık 1975 Nihal Atsız öldü
11 Aralık 1983 Sedat Simavi öldü.
12 Aralık 1945 Selim Nüzhet Gerçek öldü.
12 Aralık 1987 Adile Naşit öldü.
12 Aralık 1988 Ressam Zeki Faik İzer öldü.
13 Aralık 1977 Oğuz Atay öldü
13 Aralık 1979 Behçet Necatigil öldü.
15 Aralık 1989 Sinema ve tiyatro oyuncusu Ali Şen öldü.
16 Aralık 1956 Ercüment Ekrem Talu öldü.
17 Aralık 1273 Mevlana Celaleddin Rumi öldü
18 Aralık 1967 İsmail Hikmet Ertaylan öldü.
18 Aralık 1989 Şair ve yazar Sunullah Arısoy öldü.
19 Aralık 1988 Sosyal bilimci Niyazi Berkes öldü.
21 Aralık 1840 Namık Kemal doğdu.
23 Aralık 1931 Mehmet Rauf öldü.
24 Aralık 1867 Tevfik Fikret doğdu
26 Aralık 1530 Babür Şah öldü
27 Aralık 1936 Mehmet Akif Ersoy öldü
28 Aralık 1912 Ahmet Mithat Efendi öldü.
28 Aralık 1964 Umran Nazif Yiğiter öldü.
31 Aralık 1949 Rıza Tevfik Bölükbaşı öldü.
______________________________________________

(* ) Genel olarak şair ve yazarlarımızın ölüm günleri esas alınmıştır. Edebiyat dışında bazı akraba sanat dallarında emek veren kültür, sanat adamlarımıza da yer verilmiştir. (AlsahBlog/  Ali ŞAHİN)

E-Mail: bariscanogul@gmail.com

DERGİLER ve ŞİİR SEÇKİLERİ (ALFABETİK SIRAYA GÖRE)

25/3/2009 · Kategori: Edebiyat Arastirmalari

DERGİLER ve ŞİİR SEÇKİLERİ (ALFABETİK SIRAYA GÖRE)

ADAM SANAT
aylık sanat dergisi
Sahibi :Adam Yaımcılık A.Ş. adına Nazar Büyüm
Yay. Yön. Sor.Yazı İşleri Md : A. Turgay Fişekçi
Yazışma Adresi :Küçükparmakkapı Sok. No: 17 80060 Beyoğlu / İSTANBUL
E-mail Adresi : tfisekci@hotmail.com

ADI YOK DERGİSİ
3 Aylık Edebiyat Dergisi
Sahibi : Sibel Atalay
Yazışma Adresi :: Bankalar Cad. Kent İş Mer. K:2 No:65 SAKARYA
tel: 281 22 88

AGORA
iki aylık yeni bin yıl kültür sanat edebiyat dergisi
Sahibi : Özgür Kılıçlar
Yay.Yön. ve Yz. iş. Md. : Hasan Özkılıç
Yazışma Adresi : Hasan Özkılıç / P.K. 91 35241 Basmane / İZMİR
E-mail Adresi : agoradergi@hotmail.com
İnretnet Adresi :

AĞIR OL BAY DÜZYAZI
iki aylık şiir dergisi
Sahibi : Emsal Kılıç
Yazı İşleri Md : Fatih Yamen (Selçuk)
Yazışma Adresi : Efendi Cad. 1225 Sokak. 13 / 2 GEBZE
E-mail Adresi : agirolbayduzyazi@yahoo.com
İnternet Adresi :
tel - faks : 0262 646 33 88

AKATALPA
aylık edebiyat dergisi
Sahibi ve yazı işleri müdürü :Melih Elal
Yayın yönetmeni :Ramis Dara
Yazışma adresi : Ramis Dara P.K. 68 16361 Ulucami - BURSA
E-mail adresi : akatalpa@ hotmail.com
İnternet Adresi :www.akatalpa.com
faks : 0224 225 40 52

AMİK DERGİSİ
İki Aylık Kültür Dergisi
Sahibi : Nazlı Güldiker
Yazışma adresi : Atatürk Cd. Kızılay İşh. K:1 No:24 HATAY
tel : 213 96 49

AYLAK
iki aylık öykü dergisi
Aylak; beş tane öykü sevdalısının çıkardığı amatör bir öykü dergisidir.
Aylak; başka öykü sevdalılarıyla buluşmak için bir platformdur.
Aylak; öyküyü öğrenmek isteyip gelecekte de öyküyle ilişkisini sürdürmek isteyenlerin kendilerini görmek ve göstermek için fırsat buldukları, bulacakları bir dergidir.
Aylak; kendisine her şekilde destek verecek (öykü yazan, öykü okuyan, öykü yayan) insanları yüzüstü bırakmayacak kadar ciddi bir dergidir.

İletişim: aylakdergi@yahoo.com

BAŞKA
şiir seçkisi
Yazışma Adresi :Kadir Aydemir, Pk. 141 Kadıköy / İstanbul
İnternet Adresi :www.yitikulke.com

BUDALA
şiir ağırlıklı ortak kitap
editör :Bâki Ayhan T.
E-mail :budala_siir@hotmail.com
kaanoguzcan@mynet.com

ÇİZGİ
iki aylık kültür sanat ilim ve düşünce dergisi
Sahibi : Cüneyt Murat Tolan
Yaz. İşl. Md : Cem Kolçak
Yazışma Adresi : Kongre Cad. Özel İdare İşhanı No: 11 ERZURUM
E-mail Adresi : cmtolan@mynet.com
İnternet Adresi :
tel - faks :0442 213 41 61

DAMAR
aylık kültür sanat edebiyat dergisi
Sahibi ve Gen. Yay. Yönt : Damar San.Tic. Ltd. adına Özgen Seçkin
Yayın Yönt. : Alaattin Topcu
Yazışma Adresi :Özveren Sokak No: 3 / 8 Demirtepe - ANKARA
E-mail Adresi : oseckin@ttnet.net.tr
alaattintopcu@dostmail.com
tel - faks :0312 232 01 11

DAVETSİZ MİSAFİR
Mevsimlik Bilimkurgu, Eleştiri, Çizgiroman Dergisi
Yazışma Adresi : T. Balca Arda, Boğaziçi Üniversitesi Bilim Kulübü, Kuzay Kampüs,
Beşiktaş / İSTANBUL
E-mail Adresi : davetsiz_misafir@yahoo.com
İnternet Adresi :

DEFNE DERGİSİ
2 Aylık Mesleki
Sahibi : Yaşar Özcan
Yazışma Adresi : Cedidiye Mah.M.Sinan Cad.Ruhi Bey Psj. DÜZCE
tel : 514 12 67

DİZE
aylık şiir postası
Hazırlayan : Bilge Cinel Çolak
Danışman : Veysel Çolak
Yazışma Adresi :1851 Sokak. No 52 /3 Bahçelievler -Karşıyaka 35600 İZMİR

DÜŞE-YAZMA
Düş ve Düşünsel Yazın Dergisi Dergisi
Yazışma Adresi : Süngübayırı Sokak No: 22/2 Cebeci / Ankara
E-mail Adresi :ae_coban@yahoo.co.uk

E
aylık kültür ve edebiyat dergisi
Sahibi : Gendaş A.Ş adına Turan Metin Kaya
Yazı işleri koordinatörü :Nazan Kurtuldu
Yazı İşl. Md. : Uğur Aktaş
Yazışma adresi :Çatalçeşme Sokak No: 19/3 Cağaloğlu / İSTANBUL
E-mail Adresi : gendas@ixir.com
tel :0212 527 10 20 - 512 94 67
faks : 0212 520 82 12

EDEBİYAT ELEŞTİRİ
iki aylık edebiyet eleştiri dergisi
Genel yayın yönetmeni : Ahmet Yıldız
Yazışma adresi : G.M.K. Bulvarı Fevzi Çakmak Sokak No 36 / 20 06440 Kızılay ANKARA
E-mail Adresi : edebiyat@interaktif.gen.tr
İnternet Adresi :www.edebiyatelestiri.com.tr
tel : 0312 230 16 72
faks: 0312 231 00 61

EVRENSEL KÜLTÜR
Aylık kültür sanat edebiyat dergisi
Yayın Yönetmeni: Aydın Çubukçu
Yazışma adresi : İstiklal cad. Aznavur Pasajı 212/6 Galatasaray/İSTANBUL

HAYAL
aylık şiir dergisi
Sahibi: Hayal Yayıncılık LTD.STİ
Genel Yay. Yönt: Özgen Kılıçarslan
Yazı İşleri Müdürü : Ahmet Duran
Editör: Savaş Savaşoğlu
Yazışma adresi : Konur sok 59/4 Kızılay ANKARA-hayal_dergisi@yahoo.com
İnternet Adresi :
tel : 0312 – 417 47 09
faks : 0312 -417 37 94

HECE
Aylık Edebiyat Dergisi
Sahibi : Hece Yayıncılık adına Ömer Faruk Ergezen
Yayın Yönetmeni : Hüseyin Su
Yaz. İşleri Mdr. : İbrahim Çelik
Yazışma Adresi : PK 79 Yenişehir ANKARA
İnternet Adresi :

E- mail Adresi : hecedergi@yahoo.com
hece@hece.com.tr
Tel : 0312 419 69 13
Faks : 0312 419 69 14

ISLIK
iki aylık şiir dergisi
Sahibi ve Yayın Sorumlusu : Özkan Gültaş
Yayın Kurulu : Mesut Aşkın, Ayşe Aydoğan, Celal Soycan
Yazışma Adresi : Celal Soycan Denizhan 2 Sitesi B 3 Blok No: 9 Mezitli / MERSİN
E-mail Adresi : csoycan@hotmail.com
İnternet Adresi :

Tel : (0532) 407 45 45

İMLASIZ
iki aylık kültür sanat edebiyat dergisi
Sahibi / Yazı işleri müdürü : Mustafa İbakorkmaz
Yazışma adresi : Halim Şafak P.K. 271 38002 KAYSERİ
E- mail Adresi : imlasizyazisma@hotmail.com
İnternet Adresi :

İSPİNOZ
İki Aylık Şiir Dergisi
Yazışma Adresi : Hasan Güneş, Atatürk Bulv. Çimen Apt., Kat:1 No:10 Ortaca / Muğla
E-mail Adresi : hasangunes1972@superonline.com

İZLEK-edebiyat
aylık sanat edebiyat dergisi
E-mail Adresi izlekedebiyat@mynet.com

KANAT
bilkent üniversitesi eedebiyat dergisi
İnternet Adresi :

KIYI
aylık kültür ve sanat dergisi
Sahibi : M. Naci Özkan
Genel Yayin Yönetmeni : Gündogdu Sanimer
Yazin Kurulu: Baki Akgül, Ibrahim Dizman, Çigdem Sezer
Yazisma adresi: P.K. 183 61001 TRABZON
E-mail adresi : kiyi_dergisi@yahoo.com

KİTAP-LIK
Yapı Kredi Yayımları'nın, telif hakkı elinde bulunan şairlerin internet üzerinde okunabilen şiirlerine 5 ocak 2007 tarihinden itibaren yayın yasağı getirmesi nedeniyle dergi tanıtımı silindi...

KUZEY YILDIZI
iki aylık edebiyat dergisi
Sahibi / Yaz. İşl. Mdr. : Zafer Yalçınpınar
Yazışma Adresi : PK 200 34711 Kadıköy / İSATANBUL
E-mail Adresi : kuzeyyildizi@kuzeyyildizi.com
İnternet Adresi :

KÜL
aylık edebiyat sanat ve düşünce seçkisi
Sahibi ve editörü : Bilal Kolbüken
Yazışma Adresi : P.K. 31 Yenişehir / ANKARA
E-mail Adresi : bkolbuken@hotmail.com
bilalkolbuken@yahoo.com
kuledebiyat@yahoo.com
tel : 0312 223 63 15 - 0 536 652 48 73

LA POETE TRAVAİLLE
Yazışma Adresi : Üniversite Kitabevi, Ordu Cad. Ordu İş Merkezi
No:2-101 ERZİNCAN
E-mail Adresi : lapoetr@hotmail.com

NİKBİNLİK
ODTÜ şiir topluluğu'nun yayın organı
İletişim Adresi : Kenedi Cad. No : 109 - 5 Gazioasmanpaşa / ANKARA
E-mail Adresi : efeduyan@yahoo.com
ah****ntmen@yahoo.com
nikbinlik_oet@yahoo.com

PENCERE
kültür düşün sanat dergisi
Sahibi ve Sorumlu Yazıişleri Müdürü: M. Mahzun Doğan
Şiir ve Metin Değerlendirme: Tuğrul Asi Balkar, Osman Namdar, M. Mahzun Doğan.
Yazışma Adresi : P.K. 177 06442 Yenişehir ANKARA
E-mail Adresi : pencere@penceredergisi.com
mahzun@penceredergisi.com
İnternet Adresi :

tel : 0312 441 7227 / 533 310 1624

PENTÜRK
Fanzin
Yazışma Adresi : İbrahim Çiftçioğlu, Moda Cad., No: 255/1
Kadıköy / İstanbul

SİMGE
iki aylık kültür edebiyat seçkisi
Sahibi ve sorumlu yönetmeni : Emine Tutar
Yayın Danışmanı : Cansever Eyüboğlu
Yazışma Adresi : Akdeniz Kitapevi Cumhuriyet Cad. 22.Sokak No: 8
E-mail Adresi : simgedergisi@siirkenti.com
tel - faks : 0242 243 10 46

ŞİİR OKU
iki aylık şiir yaprağı
Yayıma Hazırlayan : Mustafa Köz
Yazışma adresi: Yazı Kitapevi Caferağa Mah. Sarraf Sk. No: 31/1 Kadıköy /İSTANBUL
Mustafa Köz P.K 232 81302 Kadıköy- İSTANBUL
Tel : 0216 347 24 13
Faks : 0216 349 26 30

ŞİİRİ ÖZLÜYORUM
şiir dergisi
Yazışma Adresi : Fuat Çiftçi, Pk. 5, Avanos / Nevşehir
E-mail Adresi : ciftcifuat@mynet.com

TASFİYE
iki aylık Edebiyat-Düşünce Dergisi
Sahibi ve Yazı İşleri Sorumlusu : Mustafa Kıyak
Genel Yayın Yönetmeni: Mustafa Uçurum
Yayın Kurulu : Mustafa Karamanoğlu, Mustafa Uçurum, Ahmet Örs, Mustafa Kıyak
Yazışma Adresi : PK.54 Tokat
E-mail Adresi : tasfiye@tasfiyedergisi.com
İnternet Adresi :

TÜRK DİLİ
aylık dil ve edebiyat dergisi
Sahibi / Yz.İş. Md. : T.D.K. adına Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın
Yazı İşl. tel : 0312 427 28 79
faks : 0312 428 52 88

UZAK
aylık şiir seçkisi
Hazırlayanlar : Çoşkun İrmak - Eren Erdem - Tayfun Fırtına
Yazışma Adresi :Yerebatan Cad. Salkımsöğüt Sk.Keskinler İşmerk.No 8/305 Cağaloğlu /İST

3 NOKTA
üç aylık edebiyat dergisi
Sahibi : Atasever Öztürk
Yz. İş. Md : Çetin Ova
Editör : Cenk Gündoğdu
Yaışma Adresi : Moda Mah. Sarraf Ali Sok. No: 31 Kadıköy / İSATANBUL
E-mail Adresi : ucnokta@hotmail.com
ucnoktaedebiyat@yahoo.com

WESVESE
Kültür Edebiyat Felsefe Dergisi
Yazısma Adresi : Görünüm Gazetesi, Lüleburgaz / Kirklareli
E-mail Adresi : wesvese@mynet.com

VARLIK
aylık edebiyat ve kültür dergisi
Sahibi : Ekin Nayır
Yazıişleri Md. : Filiz Nayır Deniztekin
Genel Yayın Yönetmeni : Enver Ercan
Yazışma Adresi : Varlık Yayınları A.Ş. Piyerloti Cad. Ayberk Apt. 7-9 Çemberlitaş/ İST.
E-mail Adresi : varlik@varlik.com.tr
internet Adresi :
Yaz.İş. tel-faks : 0212 516 20 04 - dahili 17

VİRGÜL
Genel Yayın Yönetmeni: Orhan Koçak
Yazışma Adresi :Büyükparmakkapı Sokak, 1/2 80060 Beyoğlu-İSTANBUL
E-mail Adresi : pusula@pusula.com

YASAKMEYVE
iki aylık şiir dergisi
Sahibi : Enver Ercan e-mail: enverercan@yasakmeyve.com
Yazıişleri Md : İdil Önemli e-mail : idilonemli@yasakmeyve.com
Yayın koordinatörü : Alper Çeker
Yayın Md : Mehmet Erte e-mail : mehmeterte@yasakmeyve.com
Yazışma Adresi : Ankara Cad. Ankara İşhanı No: 74 Sirkeci / İSTANBUL
İnternet Adresi :
tel : 0212 522 16 22

YARATIM
Sanat ve Edebiyat'ta yaratım dergisi
Yazışma Adresi : Ahmet Çakmak, Pk. 218, 21100, Diyarbakır
E-mail Adresi : yaratisiir@yahoo.com

DEVREKANİ'DEN OĞUZ ATAY / ALİ ŞAHİN

18/9/2008 · Kategori: Edebiyat Arastirmalari

DEVREKANİ'DEN OĞUZ ATAY / ALİ ŞAHİN ___________________________________________________________

YAŞAMI:

ÇOCUKLUĞU VE AİLE ÇEVRESİ

Oğuz Atay'ın babası, 1892* yılında Kastamonu'nun Devrekani ilçesinin Etçiler köyünde doğar. Oğuz Atay, "Babama Mektup" başlıklı metninde "doğdun (...) köyde, kasabada, taşrada yetiştin," ( KB.162) diye söz eder babasından. 1909 yılında Kastamonu'da polis memuru olarak göreve başlayan Cemil Atay, 1911'de komiser muavini, 1914'te ikinci sınıf komiser, 19l9'da Kastamonu ser komiseri olur; çalışkan ciddi ve güvenilir yapısıyla meslek yolunda hızla ilerlemektedir. 1920'den sonra Küre, Bafra, Safranbolu, Sinop, Taşköprü ve Kastamonu'da hukuk mekanizmasının çeşitli kademelerinde sorgu yargıcı ceza yargıcı ve savcı olarak görev yapar. Osmanlı döneminin alaylı hukuk sisteminden gelmektedir. Mesleğe polis olarak başlamış, 10 sene zabıtada çalışmış,17 sene de hukuk bürokrasisinin çeşitli görev basamaklarında bulunmuş, sistemin üst kademelerine kadar yükselmiştir. Ankara Hukuk Fakültesinden 1942 yılında 50 yaşındayken diploma alır.(Yıldız Ecevit, 24) 1933 yılında İnebolu'da görevli olduğu sırada orada Muazzez Hanımla evlenen Cemil Atay'ın ilk çocuğu Oğuz Atay da 1934 yılında İnebolu'da dünyaya gelir. Okul öncesi yılları İnebolu'da ve Kastamonu'da geçer.
Anne Muazzez Hanım, toplumun ilk çalışan kadınlarındandır. Evlilikten sonra İnebolu'da başladığı ve 2 yıl sürdürdüğü ilkokul öğretmenliğini eşinin Kastamonu'ya atanması nedeniyle daha sonra Kastamonu'da İsfendiyarbey ilkokulunda (1938) devam ettirir. Aile içi eğitimde öğretmen annenin rolü büyüktür; Oğuz Atay'ın ilk öğretmenidir anne... Okumayı okula gitmeden daha 5 yaşında iken sökmüştür. Karşıt kişiliklerine karşın anne ve baba birbirlerinin dillerinden iyi anlamaktadırlar. Babanın milletvekili oluşuyla 27.03.1937'de Ankara'ya taşınır aile.

Küçük bir Anadolu kasabasından yaşam yoluna çıkıp, kendi çabasıyla kamu kesiminde ulaşılabilecek en üst düzeye yükselen bir Anadolu çocuğudur Cemil Atay. Bu, onu çevresinde saygın bir konuma getirmiştir. Anadolu geleneklerinde bir tür ağa konumudur bu. Ancak toprak ve köy sahibi feodal ağanınkinden farklı bir konumdur Cemil Atayınki; köylüyü sömürme üzerine kurulmamıştır: hami aydın kimliğiyle daha çok, veren biridir o. Kızı Okşan ögel, büyük kentteki evlerine babasının köylülerinin sık sık geldiğinden söz eder: "Köylülerinden birinin apandisi patlar birinin gözü rahatsızlanır birinin guatrı vardır; Gelip aylarca bizde kalırlardı." Dinsel baskının güçlü olmadığı, kaç-göçün yaşanmadığı bir yörenin insanlarıdır bunlar. Cemil Atay'ın Anadolulu kimliği, kimi zaman şahlanan ataerkil bir uç nokta ile, evin direği rolünü karısına devredebilen uygar bir başka uç nokta arasında gidip gelir.

.........
.........

Öykü ve roman yazarı (İnebolu; 12 Ekim 1934- İstanbul; 13 Aralık 1977; babası Cemil Atay 1892'de Devrekani'nin Etçiler köyünde doğmuş, Oğuz Atay ise babasının görev yeri olan İnebolu'da). 1939'da, ailesiyle Ankara'ya geldi. Ortaöğrenimini Ankara Maarif Koleji'nde tamamladı (1952). İ.T.Ü. İnşaat Fakültesi'ni bitirdi (1957). İDMMA İnşaat Bölümü'nde öğretim üyeliği yaptı. Burada topoğrafya ve yol inşaatı dersleri okuttu. 1975'te doçent olan Atay, Topografya adlı bir de mesleki kitap yazdı. Meydan Larousse'un hazırlanmasında çalıştı. Beyninde çıkan bir tümör nedeniyle, bir süre Londra'da tedavi gördü; bu hastalıktan kurtulamadı.

Tutunamayanlar adlı romanının 1970 TRT Sanat Ödülleri Yarışması'nda başarı ödülü kazanmasıyla dikkati çekti. Sonradan dergilerde öyküler de yayımladı. "Öykü ve romanlarında kent yaşamının karmaşası içinde yabancılan aydının dramını, modern roman tekniklerinden ve değişik anlatım biçimlerindenyararlanarak alaycı bir anlatımın ağır bastığı, ayrıntılara inen bir tutumla yansıtmaya çalıştığı görüldü."(Atilla Özkırımlı)Çeşitli dergi ve gazetelerde makale ve söyleşileri yayınlandı.

YAPITLARI:

1.Tutunamayanlar 1, 2(roman, 1971-1972; TRT 1970 Sanat Ödülleri yarışmasında başarı ödülü, Şubat 1971; yeni basımı tek ciltte, 1984; ),
2.Tehlikeli Oyunlar (roman, 1973),
3.Korkuyu Beklerken ( öykü, 1975),
4.Bir Bilim Adamının Romanı (roman, 1975; Genç yaşta ölen mekanik bilgini Prof. Dr. Mustafa İnan (1911-1967)'ın yaşamını konu alır. )
5.Oyunlarla Yaşayanlar (oyun, Devlet Tiyatrosunda oynandı:1979 - 80; basımı 1985),
6.Günlük (1988),
7.Eylembilim (tamamlanmamış roman, 1998).

HAKKINDA YAZILANLAR:
Mehmet Seyda: Yeni Dergi, Mayıs 1972;
Rauf Mutluay: Cumhuriyet, 07.03.1971;
Atilla Özkırımlı: Yeni Ortam, 28.10.1972;
Zühtü Bayar: Barış gazetesi, 09.08.1972;
Murat Belge: Yeni Dergi, Aralık 1972;
Refika TANER-Asım BEZİRCİ: Seçme Romanlar, 1973, s.225-229
Doğan Hızlan: OA ile konuşma, Yeni Gazete, 16.03.1971;
Pakize Kutlu: OA ile konuşma, Yeni Ortam, 30.09.1972;
Faruk Haksal: Yeni Ortam, 12.11.1972;
Yıldız ECEVİT: Oğuz Atay'da Aydın Olgusu (1989),
Yıldız ECEVİT: Ben Buradayım (2005)

____________________________________________________________________
(*) Cemil Atayın doğum yılı, TBMM. kayıtlarında 1892 (1302), nüfus kaydında ise 1890 olarak geçmektedir.
(Sürecek)

OĞUZ ATAY: YAŞAMI - SANATI - YAPITLARI
____________________________________________________________________

Çağdaş Türk edebiyatının yenilikçi roman anlayışının özgün örneklerini veren Oğuz Atay, 12 Ekim 1934'te İnebolu'da doğdu. Babası hukukçu, bir süre de CHP milletvekilliği yapmış olan Cemil Atay'dır.

Oğuz Atay, 1939 da ailesiyle Ankara'ya geldi. Ortaöğrenimini Ankara Maarif Koleji'nde tamamladı (1951). İ.T.Ü. İnşaat Fakültesi'ni bitirdi (1957). İstanbul devlet Mühendislik ve mimarlık Akademisi İnşaat Bölümü'nde öğretim üyeliği yaptı. Burada topografya ve yol inşaatı dersleri okuttu. 1975'te doçent olan Atay "Topografya" adlı bir de mesleki kitap yazdı. Çeşitli dergi ve gazetelerde makale ve söyleşileri yayınlandı.

Beyninde çıkan bir tümör nedeniyle, bir süre Londra'da tedavi gördü. 13 Aralık 1977 de bu hastalıktan kurtulamayarak, büyük projesi "Türkiye'nin Ruhu"nu yazamadan İstanbul'da hayata gözlerini yumdu.

babama mektup

Sevgili babacığım,
Belki hatırlamazsın ama bugün sen öleli tam iki yıl oluyor. Ne yazık ki bu süre içinde ben daha iyi ve akıllı olamadım; bu fırsatı da kullanamadım. Oysa yıllar önce, bazı zamanlar, sen olmasaydın birçok şey yapabileceğimi düşünürdüm. Şimdi artık suçun kendimde olduğunu görmek zorundayım.


"Yaşamı boyunca, kendini döke saça yaşamıştır Atay. "Demiryolu Hikâyecileri - Bir Rüya" adlı öyküsünde yer alan, demiryolu öykücüleri gibi, kurduğu öyküleri okuyacak yolcuları, ıssız bir istasyonda beklemeye koyulmuştur." (Selçuk YAMEN)

İlk romanı "Tutunamayanlar" ile TRT'nin 1970 de açtığı Sanat Ödülleri Yarışması'nda başarı ödülü kazanarak adını duyurmaya başlayan Atay, bu romanını, ancak 1972'de yayımlayabildi. Roman, o günlerde, pek ilgi görmese de; yazılan yazılarda Atay'ın romana apayrı bir çizgi getirebilecek düzeyde biri olduğunun farkına varıldı.

"Tutunamayanlar, yeniligi, değişikliğiyle çarpıcı bir roman. Türkiye'de geleneği olmayan bir roman tarzının oldukça başarılı bir ürünü. İlk bakışta belki çok dağınık, çok keyfi. Yazar aklına geleni yazmış gibi. Oysa bu dağınık görünüşlü malzeme titiz bir seçmeyle toplanmış ve rasgele değil yapısal bir bütün meydana getirecek biçimde örülmüş. Oğuz Atay özellikle roman kurguculuğuyla başarılı bir yazar." (Murat Belge)

Bunu, ikinci romanı "Tehlikeli Oyunlar" izledi (1973). Atay, romanlarında Türkiye'nin tarihsel, toplumsal yapısını, Doğu-Batı ikilemini yaşayan bireyin dünyası ekseninde irdeledi. Çok boyutlu, çok katmanlı bir roman yapısı kurarak; değişim ve gelişme süreçlerindeki oluşumlara bu pencereden baktı.

"Kent aydını, kentin kendine kapalı ezilmiş, kendiyle de başkalarıyla da ezilmiş, doğru dürüst bir yere varamamış, baştan sona kadar tedirgin aydını vardı onun yazdıklarında. O, küçük burjuva aydınının özeleştirisini getirmeye çalışıyordu diyebilir miyiz? Diyebiliriz sanırım. Ama getirmeye çalıştığı o kadar değildi. Oğuz Atay, daha ileriye giderek, genel aydın insan örneğinin bunalımlarını, her şeyden önce düşünsel bunalımlarını ortaya koyuyordu." (Afşar Timuçin)

Atay, bireyin yaşantısından yola çıkarak; toplumsal tarihin, kültürel oluşumun, bilinçlenme süreçlerinin katmanlarını yeni bir bakışla sorgular. Burada önde tuttuğu roman kahramanlarına da yansıtıcı bilinçlilik işlevini yükler.

" Yaşamak ve varolmak arasındaki ince çizgide gidip gelen bizler aslında toplumunun içinde "onlarla" birlikte olup da "onlardan" olmayanlarız, "tutunamayanlar" ız. Oğuz Atay'ın da dediği gibi ; "Kimsenin okumadığı kitapları okuyan, kötü yaşayan bir adam...

Eminim ki her bilinç sahibi insanın hayatı "Tutunamayanlar"ı okuduktan önce ve sonra diye iki devire ayrılacaktır. Oğuz Atay postmodern anlatımıyla normal insanların anlayamadığı (ve anlamak istemedikleri) gerçeklere Don Kişot edasıyla saldırarak ,yüzlerine vurduğu için yaşarken bile unutulmuştur." (Yıldız Ecevit)

Günü, gündelik yaşamın girdaplarına dönerken; ironik söylemi, eleştirel bakışı asla elden bırakmaz. Öykülerinde ve "Oyunlarla Yaşayanlar" adlı oyununda da bu özelliği öne çıkar. Türk aydınının kimlik bunalımının açmazlarını, aydın imgesinin eleştirel yüzünü çarpıcı biçimde yansıtır. Bunun tipik bir örneği ise, ölümünden sonra yayımlanan, yarım kalmış "Eylembilim" romanıdır diyebiliriz.

"...Tutunamayanlar, anlatıcıları ve anlatım yöntemleri bakımından zengin bir roman ve Atay gördüğümüz gibi, bu çeşitlilikten yararlanmış. Yöntemler arasında büyük başarıyla kullandığı yöntem, kuşkusuz, iç-konuşma yöntemi. Atay, okura Turgut'un bilincini, araya aracı sokmadan, dolaysız olarak seyrettirirken, bu yöntemi kah toplumsal eleştiri, kah mizah, kah Turgut'un iç çatışmalarını sergilemek yolunda kullanmış. Ayrıca iç-konuşmayı kimi zaman diyaloga, kimi zaman çok kişili bir oyun sahnesine dönüştürerek yönteme daha karmaşık, daha renkli ve çok işlevli bir şekil kazandırdığını söylemek gerek. Tutunamayanlar, anlatım tekniği bakımından, Türk romanında, gereken ilgiyi görmemiş bir aşamadır demek yanlış olmaz sanırım." (Berna Moran)

"Cumhuriyetin ilk kuruluş yıllarındaki, aydın sınıfın sahip olduğu heyecan Atay'ın yaşadığı dönemde yitmiş görünüyor. Kendisini bu sınıf içinde bulan Atay, çevresindeki devinimsizliğe, üretimsizliğe, işlerin ve olayların kendi haline bırakılmışlığına dayanamamış gibidir. Bu nedenle, yazdıklarını ve yaşamını bu sınıfa yakın bir yaşayışı sürdürmenin ızdırabı ile doldurmuştur. Denize taş atmayı sürdürmüş, ancak bu taşların çıkardığı sesleri duyamamış, suda oluşan halkaların farkına varamamış gibidir. Yazdıklarının satır aralarında suyun dalgalanışının olmadığı duyusuna kapılmanın burukluğu akar durur. Dalgalar ile coşkunun, halkaların toplamından oluştuğunun ya da rüzgâra gereksinim duyduğunun ayırdına varamaz bir türlü. O dönemlerde, kendine yakın bulduğu kişilerin yarattığı dalgaların birbirinden kopukluğudur Atay'ın bunca tutunamayışının nedeni."(Selçuk YAMEN)

"Atay'ın kişilerinin bugün bize en yakın gelen özelliklerinden biri, hayat karşısında beceriksiz, "hayatın acemisi" olmaları. Tutunamayanlarda Selim Işık, Tehlikeli Oyunlarda Hikmet Benol, düşünmekten yaşamaya fırsat bulamamış, "hayat bilgisi"nden yoksun, bu yüzden de zihinlerindeki doğrularla birlikte evde kalmış, çocuk kalmış kişilerdir. Her şey çok önceden belirlenmiş gibidir: "Kitap kurdu, boş hayaller kumkuması, hayatın cılız gölgesi" Selim çocukken ne futbol takımına girebilmiş, ne sınıf mümessili olabilmiş, ne korkularını yenip çocukluk aşkının peşinden dut ağacına çıkabilmiş, ne de büyüdükten sonra,kötü yaşarım korkusuyla hayata dahil olabilmiştir. Hikmet'in içindeki çocuk da, "yaşamadığı için büyümemiştir. O da Selim gibi düşünmenin kurbanı gibidir: Erkeklerin pijama ve terlikle dolaştığı, duvarlarına takvim asılan evleri gülünç bulduğu için kendine bir hayat kuramamış, sahte olurum ya da kötü yaşarım korkusuyla hiç yaşamamış, bir kere böyle düşündüğü için başka türlü düşünememiş, sırf öyle söylediği için bütün hayatını "kelimeler uğruna" harcamıştır." (Nurdan Gürbilek)

Bir söyleşisinde Atay şunları söyler :

Romanı, hikayeyi, tiyatroyu bir esnaflık olarak benimseyenler bile, son zamanlarda sanatın başına bir devrimci sıfatının getirilmesinin artık yetmeyeceğini anlamış görünüyorlar. Ama bana kalırsa, bu sadece, bir görüntü. Bu yeni akımın geçerliliğini hissettikleri için, bunu da, kimseye kaptırmamak niyetindeler galiba. Sanat gerekliyse onu da biz yaparız diyorlar. 'Şimdiye kadar devrimciliği, nasıl, kimseye kaptırmamışsak, bunu da kaptırmayız.' Ama inanıyorum ki Bülent Ecevit'in dediği gibi, politikacılarımız, nasıl insanımızın gerisinde kalmaya başladıysa, onlar da geride kalacaktır. İnsanımız artık, gerçeği, gerçek olmayandan ayıracaktır.(...) Halka doğruyu söyleme iddiasında olanlar, onlara güncel başarılar sağlayacak küçük hesaplar peşinde koşarlarsa önce halkın karşısında saygınlıklarını yitirirler. Sanatçının vazgeçilmez bir tutkusu saydığım özgürlüğü, böyle küçük çeteler içinde yitirmeyi hiç anlamıyorum.

"Efkan Bahri Eskin'in saptadığı gibi : Sosyalist olamayacak kadar postmodern; postmodern olamayacak kadar geleneksel; İslamcı olamayacak kadar dünyevi; dünyevi olamayacak kadar dürüsttür çünkü.

Sağlığında bütün bunlarla çakışan, yüklendiği Jön Türk ve Kemalist aydın tipolojisinin olmazsa olmaz koşulu, öğretme, değiştirme ve devinim sağlama bildirgesine sıkı sıkıya bağlı bir aydın olan Atay'ın, öğretememiş, devinim sağlayamamış ve bu konudaki umutlarını yitirmiş olması ile günlüklerine, kitaplarına sığınmış olmasının ironisi, yaşasaydı baskının bitmesini deve kuşu gibi başını kuma gömerek bekleyen kitlelerce ilahlaştırılmasından az değildir. Yaşasaydı hiç kuşku yok ki Atay, kendisini ilahlaştıran bu kitlenin de bir eleştirisini mutlaka kaleme alacaktı." (Selçuk YAMEN)



ESERLERİ :

Roman :

Tutunamayanlar (1971-72)
Tehlikeli Oyunlar (1973)
Bir Bilim Adamının Romanı (1975)
Eylembilim (1998)

Öykü :

Korkuyu Beklerken (1975)

Oyun :

Oyunlarla Yaşayanlar (19985)

Günlük :

Günlük (1987)

amatörce-iz

OĞUZ ATAY / TUTUNAMAYANLAR / ASIM BEZİRCİ / SEÇME ROMANLAR / 1973
______________________________________________________

Oğuz Atay 1934'te İnebolu'da (Kastamonu) doğdu. 1939'da Ankara'ya geldi. 1951'de Maarif Koleji'ni, 1957'de Teknik Üniversite inşaat Fakültesini bitirdi. Askerliğini yaptıktan sonra, 1960'ta Teknik Okula girdi. Devlet Mühendislik Ve Mimarlık Akademisi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı.

Oğuz Atay Tutunamayanlar adlı kitabıyla 1970 TRT Roman Ödülü'nü kazandı. Yeni Dergi ile Soyut'ta hikayeleri yayımlandı.

ESERLERİ
Roman: Tutunamayanlar, 1972

ÖZET
(Tutunamayanlar alışılmışın dışında bir romandır. Belirli bir olayı sergilemekten çok izlenimler, çağışımlar, taşlamalar, ayrıntılar ve ruhsal çözümlemelerle oluşur. Bu bakımdan, özetlenmesi güçtür. Ancak, romanın konusu, kısaca şöyle açıklanabilir:)

Genç mühendis Turgut Özben yakın arkadaşı Selim Işık'ın kendini bir tabancayla vurduğunu gazeteden öğrenir. Olayın çok etkisinde kalır. İntiharın sebeplerini merak eder. Bu amaçla araştırmalara girişir.İlkin Selim'in arkadaşlarından Metin ve Esat'la görüşür.

Metin kendisine şunları anlatır: Metin'in Zeliha adlı bir kızla ilişkisi vardır. Selim kızın ona uygun düşmediğini söyler. Fakat Metin kızı bırakınca, bu kez Selim ona tutulur. Metin bunun üzerine yeniden kıza yanaşır. Kız ise bir süre sonra onlardan ayrılır, bir başkasıyla evlenir.

Esat da Selim için şunları söyler: Selim'i lise öğrencisi iken tanır. ilginç, zeki, oyuncu bir çocuktur. Çok kitap okur. O. Wilde'a hayrandır. Fakat M. Gorkiyi okuyunca onu sevmez olur. Esat'la oyunlar düzenler, birlikte eğlenirler.

Turgut Özben Selim'in arkadaşlarından Süleyman Kargı'yı bulur. Süleyman ona Selim'in yazdığı 600 mısralık bir şiir verir. Şiire göre "Selim Işık Tek ve Türk. Ve duygulu aman sız/sabırsız ve olumsuz, yaşantısında cansız» sanılan bir kişidir.
Turgut Özben Selim'le ilişkisi olan Günseli adlı bir kızla tanışır. Günseli Selim'e bir toplu gezintide rastlamıştır. Sıkıntılı ve asık suratlıdır. Onu avutmağa kalkışır. Fakat Selim'in soru yağmuruna tutulur. O gün anlaşamazlar. Aradan bir ay geçer. Selim onu telefonla arar. Buluşurlar. ilişkileri gitgide ilerler. Ne var ki Selim evlenmeğe yanaşmaz. Çok kuşkuludur, geleceğe güveni yoktur, inançsızdır aile düzeninden de hoşlanmaz. Bağsızdır. Bir ara kendini içkiye verir. Çevreyle uyuşamaz. Sanki bir kafese kapatılmıştır. Hastalanır. «Kötü yaşarım korkusuyla hiç yaşamadığını» düşünür. Günseli'ye bir mektup gönderir, Ardından intihar eder.

Selim son günlerinde «Tutunamayanlar» üstüne bir ansiklopedi hazırlamağa girişir. Orada kendisine de bir madde ayırır. Bu maddede belirttiğine göre, Selim bir kasabada doğmuştur. Babası memurdur. Küçükken ağır bir hastalık geçirir. Altı yaşında ailesiyle büyük bir şehre göçer. Sabri adli bir çocukla arkadaş olur. Okula gider. Uzun boylu olduğundan arka sıraya oturtulur. Sınıfta çok konuşur. Ortaokuldayken Pitirgilli'yi okur. Sonra kızlarla dolaşmağa başlar. O sırada Dünya Savaşı patlar. Yiyecekler pahalılanır. Askerliğini yaparken Süleyman Kargı ile tanışır. Askerlik bitince açıkta kalır. Kimse ona sahip çıkmaz. Bütün hayatıca düşüncelerinden kaçar. Sonunda odasına kapanır. Yemek yemez, içki içmez olur.

Turgut Özben araştırmaları sırasında yavaş yavaş kendi benliğini tanır: O da tutunamayanlardan biridir. Kendini o zamana değin birtakım törelerin, alışkanlıkların yönettiğini sezer. Gitgide bağımsızlığa doğru kayar. Evinden ayrılır. Bir trene binip gider. Gözden kaybolur.

YARGI
«Bir roman; gerekli gereksiz ayrıntılarıyla, kendi bütünlüğünü zedeleyen fazlalıklarla, yinelemelerle, filtreli sigaranın kanseri % 7 oranında azalttığını söylemeden geçemeyen bilgilerle dolu. Yazarının, ayıklama ve seçme gözetmeden, ne biliyorsa içine katmaktan zevk duyduğu sayfalar. (...) Romanın üslup özelliğinde, değişikliklerin, sıçramaların büyük payı olduğunu daha önce belirtmiştik. Nitekim, 351 sayfada. eylem birdenbire düşünceye yer vermekte hemen biraz aşağıda ise oyun... biçimine dönüşmektedir. Atay, Tutunamayanlar içın herhangi bir kural koymamış, şiirden oyuna varıncaya kadar, her yazı türünü kullanmıştır. (...) Okunuşundan sonra, "İnsanın aklına her geleni yazmasından bir roman ortaya çıkabilir mi?" diye sorulabilir. Oğuz Atay ayıklama nedir tanımıyor, ya da bu, bize böyle geliyor. Düşünceler, hiç bir zaman, kişileri duygulandırmaya yetmemiştir. Bir roman da, sürekli olarak eleştirisel aklın kullanılışı ve "humour"un ağır basışı, "somut insan gerçeği'ni yok etmeye yeter.» (Mehmet Seyda, Yeni Dergi, Mayıs 1972).

«Toplum kurumlarıyla kuralları karşısında uyumsuz kalan insanın dramnı değişik teknikle işleyen eser, roman alanında adı duyulmamış bir yazar olgun düzeyini getirdi. Okunmasının güçlüğüne karşın, bıraktığı ilk etki ile özgün ve derin göründü; bir sürpriz tadı taşıdı. Uyanık ve araştıran bir gözlemin toplum sorunlarını eleştiren ve değerlendiren bakışı, usta bir anlatım yetisiyle birleştiği için ödülü hak eder bütünlüğe vardı." (Rauf Mutluay; Cumhuriyet, 07.03.1971).

«Gerçekten Tutunamayanlar gerek olay örgüsü, gerek anlatım biçimi açısından alışılmışın dışında bir romandır. (...) Oğuz Atay'ın anlatmaya çalıştığı insan bizden başkası değil. Günümüz Türkiyesinde yaşayan değer yargılarını batının oluşturduğu, küçük burjuva alışkanlıkları ve duyguları edinmiş bir insan bu. Görünüşte bu düzenin tutunmuşlarından, bütün suçu kendi dışında arayan tutunmuşlardan. Çelişki de burada zaten. Çünkü sorun kendi içimizde. Bunu çözmeden dışımızdakini çözmeye çalıştığımız için bir kargaşadır gidiyor. (...) Tek bir olayı anlatmıyor Oğuz Atay. Ele aldığı insanı verebilecek bir yığın küçük olaydan bir bütüne varmayı deniyor. Tipler çizerek, bu tiplerin yer aldığı bir olayı değil, tersine olaycıkların oluşturduğu insanı yakalamaya çalışıyor. Bunun için de bütün anlatım olanaklarını deniyor, en küçük bir ayrıntıyı bile hesaba katıyor.» (Atilla Özkırımlı; Yeni Ortam, 28.10.1972).

Evet, edebiyatımız için yeni bir perspektif; yeni bir üslup; ilginç bir bakış acısı. (...) Oğuz Atay Tutunamayanlar'da Cumhuriyet dönemi_kentsoylu aydınının acımasız bir eleştirisini yapıyor. Ama genellikle olumlu, hırpalayıcı, dürtükleyici, harekete getirici bir eleştiri değil bu... Daha çok bir bıkkınlığın, kesin bir pesimizmin yansıması gibi görünüyor bize..." (Zühtü Bayar; Barış gazetesi, 09.08.1972).

«Tutunamayanlar, yeniliği, değişikliğiyle çarpıcı bir roman. Türkiye'de geleneği olmayan bir roman tarzının oldukça başarılı bir ürünü. tk bakışta belki çok dağınık, çok keyfi. Yazar aklına geleni yazmış gibi. Oysa bu dağınık görünüşlü malzeme titiz bir seçmeyle toplanmış ve rasgele değil yapısal bir bütün meydana getirecek biçimde örülmüş. Oğuz Atay özellikle roman kuruculuğuyla başarılı bir yazar. (...) Tutunamayanlar'ın ana kişileri Turgut Ozben ve Selim Işık Sorun, "tutunamayan" insan tipini vermek olduğu için, ayrılıkları kadar ortaklıkları da vurgulu ikisinin. (...) Demek, dünyanın anlaşamadığı İsa gibi, Selim de bir Işık'tır, ama içinde yaşadığı dünya onu da anlamamakta. İsa gibi o da bu dünyanın pisliğine kurban gitmektedir. (...) Gelgelelim, bu tanımladığım yoğunlukta bir ironi yok Tutunamayanlar'da. Çünkü Oğuz Atay böyle köklü bir nihilizme sahip değil. İroni, romanda, Oğuz Atay'ın nihilizminin sonucu olarak değil, duygusal bağlanmasının sonucu olarak var -duygusallığını denetleme aracı olarak var. (...) Tutunamayanlar'da küçük burjuva dünyamız değerleri, ülküleri, gözlemleri, davranış ve düşünce tarzlarıyla zekice alaya alınıyor. Ne var ki bu dün ya varolan ve mümkün olan tek dünya gibi konuyor. Dış dünya ve kahramanların erdemleri, değerleri arasında böylece bir uçurum meydana geliyor (Murat Belge; Yeni Dergi, Aralık 1972).

KAYNAK
Yukarıda alıntı yapılan yazılardan başka zikredilebilecek kaynaklar: Doğan Hızlan; OA ile konuşma, Yeni Gazete, 16.03.1971. Pakize Kutlu; OA ile konuşma, Yeni Ortam, 30.09.1972. Faruk Haksal; Yeni Ortam, 12.11.1972.

..............
..............
_____________________________________________________
(*) Refika TANER-Asım BEZİRCİ; Seçme Romanlar, 1973, s.225-229

YAŞAM YOLUNDA iLK ADIMLAR

OĞUZ ATAY

YAŞAMI

A. ÇOCUKLUĞU VE AİLE ÇEVRESİ

Oğuz Atay'ın babası, 1892 yılında Kastamonu'nun Devrekani ilçesinin Etçiler köyünde doğar. Oğuz Atay, 'Babama Mektup" başlıklı metninde "doğdun (...) köyde, kasabada, taşrada yetiştin," ( KB.162) diye söz eder babasından. 1909 yılında Kastamonu'da polis memuru olarak göreve başlayan Cemil Atay, 1911'de komiser muavini, 1914'te ikinci sınıf komiser, 19l9'da Kastamonu ser komiseri olur; çalışkan ciddi ve güvenilir yapısıyla meslek yolunda hızla ilerlemektedir. 1920'den sonra Küre, Bafra, Safranbolu, Sinop, Taşköprü ve Kastamonu'da hukuk mekanizmasının çeşitli kademelerinde sorgu yargıcı ceza yargıcı ve savcı olarak görev yapar. Osmanlı döneminin alaylı hukuk sisteminden gelmektedir. Mesleğe polis olarak başlamış, 10 sene zabıtada çalışmış,17 sene de hukuk bürokrasisinin çeşitli görev basamaklarında bulunmuş, sistemin üst kademelerine kadar yükselmiştir. Ankara Hukuk Fakültesinden 1942 yılında 50 yaşındayken diploma alır.(YE. 24) 1933 yılında İnebolu'da görevli olduğu sırada orada Muazzez Hanımla evlenen   Cemil Atay'ın ilk çocuğu Oğuz Atay da 1934 yılında İnebolu'da dünyaya gelir. Okul öncesi yılları İnebolu'da ve Kastamonu'da geçer.

Anne Muazzez Hanım, toplumun ilk çalışan kadınlarındandır. Evlilikten sonra İnebolu'da başladığı ve 2 yıl sürdürdüğü ilkokul öğretmenliğini eşinin Kastamonu'ya atanması nedeniyle daha sonra Kastamonu'da İsfendiyarbey ilkokulunda (1938 ) devam ettirir. Aile içi eğitimde öğretmen annenin rolü büyüktür; Oğuz Atay'ın ilk öğretmenidir anne… Okumayı okula gitmeden daha 5 yaşında iken sökmüştür. Karşıt kişiliklerine karşın anne ve baba birbirlerinin dillerinden iyi anlamaktadırlar. Babanın   milletvekili oluşuyla 27.03.1937'de Ankara'ya taşınır aile.

Küçük bir Anadolu kasabasından yaşam yoluna çıkıp, kendi çabasıyla kamu kesiminde ulaşılabilecek en üst düzeye yükselen bir Anadolu çocuğudur Cemil Atay. Bu, onu çevresinde saygın bir konuma getirmiştir. Anadolu geleneklerinde bir tür ağa konumudur bu. Ancak toprak ve köy sahibi feodal ağanınkinden farklı bir konumdur Cemil Atay’ınki; köylüyü sömürme üzerine kurulmamıştır: hami aydın kimliğiyle daha çok, veren biridir o. Kızı Okşan Ögel, büyük kentteki evlerine babasının köylülerinin sık sık geldiğinden söz eder: "Köylülerinden birinin apandisi patlar birinin gözü rahatsızlanır birinin guatrı vardır; Gelip aylarca bizde kalırlardı." Dinsel baskının güçlü olmadığı, kaç-göçün yaşanmadığı bir yörenin insanlarıdır bunlar. Cemil Atay'ın Anadolulu kimliği, kimi zaman şah ı Cemil Atay’ın doğum yu, TBMM. kayıtlarında 1892 (1302), nüfus kaydında ise 1890 olarak geçmektedir.

----------------------------------------------------------------------------

2 Bk TBMM. Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu V1. Dönem Milletvekili Biyografiler

e-posta: bariscanogul@gmail.com 

HALK OZANLARIMIZ, HALK TÜRKÜLERİMİZ VE İHSAN OZANOĞLU / İNCELEME

17/9/2008 · Kategori: Edebiyat Arastirmalari

EDEBİYATIMIZDA İKİ ÖNEMLİ YAZAR VE İKİ ÖDÜL

17/9/2008 · Kategori: Edebiyat Arastirmalari

Edebiyatımızda İki Önemli Yazar- İki Önemli Ödül

Ali ŞAHİN
____________________________________________________________________

1955'ten 2006'ya Sait Faik Hikâye Armağanı

51 yıldır varlığını sürdüren Sait Faik Hikâye Armağanı 1960-1963 yılları arasında kesintiye uğramış; 1981 ve 1982 yıllarında verilmemiş; 1993'te ise ödüle değer yapıt bulunamamış.1955,1964,1965,1969,1971,1978,1988 ve1998'de ikişer yazar arasında paylaştırılmış. 5 yazarımız ikişer kez ödüle değer görülmüştür: Necati Cumalı, Orhan Kemal, Adnan Özyalçıner, Tarık Dursun K. ve Tomris Uyar.

1955'ten 2006'ya Sait Faik Hikâye Armağanı: "46 Yılın 54 Öykü Kitabı"
____________________________________________________________________

1955 Sabahattin Kudret Aksal, "Gazoz Ağacı" ve Haldun Taner, "On İkiye Bir Var"
1956 Tahsin Yücel, Haney Yaşamalı
1957 Necati Cumalı, Değişik Gözle
1958 Orhan Kemal, Kardeş Payı
1959 Oktay Akbal, Berber Aynası
1960 Ödül verilmedi.
1961 Ödül verilmedi.
1962 Ödül verilmedi.
1963 Ödül verilmedi.
1964 Mehmet Seyda, "Başgöz Etme Zamanı" ve Adnan Özyalçıner, "Sur"
1965 Kâmuran Şipal, "Elbiseciler Çarşısı" ve Mahmut Özay, "Yorgo"
1966 Cengiz Yörük, Çölde Bir Deve
1967 Tarık Dursun K., Yabanın Adamları
1968 Muzaffer Buyrukçu, Kavga)
1969 Orhan Kemal, "Önce Ekmek" ve Faik Baysal, Sancı Meydanı
1970 Zeyyat Selimoğlu, Direğin Tepesinde Bir Adam
1971 Bekir Yıldız, "Kaçakçı Şahan" ve Bilge Karasu, "Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı"
1972 Füruzan, Parasız Yatılı
1973 Demirtaş Ceyhun, Çamasan
1974 Fakir Baykurt, Can Parası
1975 Adalet Ağaoğlu, Yüksek Gerilim
1976 Selim İleri, Dostlukların Son Günü
1977 Necati Cumalı, Makedonya 1970
1978 Adnan Özyalçıner, "Gözleri Bağlı Adam" ve Selçuk Baran, "Anaların Hakkı"
1979 Ferit Edgü, Bir Gemide
1980 Tomris Uyar, Yürekte Bukağı
1981 Ödül verilmedi.
1982 Ödül verilmedi.
1983 Nursel Duruel, Geyikler Annem ve Almanya
1984 Pınar Kür, Akışı Olmayan Sular
1985 Tarık Dursun K., Ona Sevdiğimi Söyle
1986 Feyza Hepçilingirler, Eski Bir Balerin
1987 Tomris Uyar, Yaza Yolculuk
1988 Mahir Öztaş, "Ay Gözetleme Komitesi" ve Gülderen Bilgili, "Bir Gece Yolculuğu"
1989 Demir Özlü, Stockholm Öyküleri
1990 Nezihe Meriç, Bir Kara Derin Kuyu
1991 Ayla Kutlu, Sen de Gitme Triyandafilis
1992 Oya Baydar, Elveda Alyoşa
1993 Ödüle değer yapıt bulunamadı.
1994 Osman Şahin, Selâm Ateşleri
1995 Mehmet Zaman Saçlıoğlu, Yaz Evi
1996 Cemil Kavukçu, Uzak Noktalara Doğru
1997 Ayşe Kulin, Foto Sabah Resimleri
1998 Erdal Öz, "Sular Ne Güzelse" ve Orhan Duru, "Fırtına"
1999 Necati Tosuner, Güneş Giderken
2000 Faruk Duman, Ay Dönüşleri
2001 Murat Gülsoy, Bu Kitabı Çalın
2002 Yekta Kopan, Aşk Mutfağından Yalnızlık Tarifleri
2003 Mehmet Günsür, İçeriye Bakan Kim?
2004 Başar Başarır, "Getirin O Günleri, Yakalım Bu Öyküleri"
2005 Ayşe Sarısayın, Yorgun Anılar Zamanı
2006 Dr. Refik Algan, "Saat Kulesi / Kısa Metinler ve Hikâyeler"

*****

Başlangıcından Bugüne Orhan Kemal Roman Ödülü
(1972- 2006/ 35 Yılın 35 Romanı)
____________________________________________________________________

1972 Yılmaz Güney, Boynu Bükük Öldüler
1973 Çetin Altan, Büyük Gözaltı
1974 Sevgi Soysal, Yenişehir'de Bir Öğle Vakti
1975 Erdal Öz, Yaralısın
1976 Vedat Türkali, Bir Gün Tek Başına
1977 H.İzzettin Dinamo, Kutsal Barış
1978 Fakir Baykurt, Karaahmet Destanı
1979 Mehmet Başaran, Mehmetçik Mehmet
1980 Adalet Ağaoğlu, Bir Düğün Gecesi
1981 Verilmedi
1982 Rıfat Ilgaz, Yıldız Karayel
1983 Orhan Pamuk, Cevdet Bey ve Oğulları
1984 Tarık Dursun K., Kurşun Ata Ata Biter
1985 Mehmet Eroğlu, Issızlığın Ortasında Geç Kalmış Ölü
1986 Yaşar Kemal, Kale Kapısı
1987 Şemsettin Ünlü, Yukarı Şehir
1988 Ahmet Yurdakul, Kahramanlar Ölmeli
1989 Samim Kocagöz, Eski Toprak
1990 Demir Özlü, Yaz Mevsimi
1991 Peride Celal, Kurtlar
1992 Talip Apaydın, Köylüler
1993 Tahsin Yücel, Peygamberin Son Beş Günü
1994 Faik Baysal, Sarduvan
1995 Necati Cumalı, Viran Dağlar
1996 Erendiz Atasü, Dağın Öteki Yüzü
1997 Yıldırım Keskin, Ölümü Bekleyen Kent
1998 Kemal Bekir, Hücre 1952
1999 Ahmet Karcılılar, Yağmur Hüznü
2000 Oktay Akbal, Tüm Eserlerine
2001 Oya Baydar, Sıcak Külleri Kaldı
2002 Selim İleri, Bu Yaz Ayrılığın İlk Yazı Olacak
2003 Erhan Bener, İlişkiler
2004 İnci Aral, Mor
2005 Adnan Binyazar, Ölümün Gölgesi Yok
2006 Hasan Ali Toptaş, Uykuların Doğusu

TÜRK EDEBİYATI İÇİN BİR TAKVİM ÇALIŞMASI TASLAĞI*

31/8/2008 · Kategori: Edebiyat Arastirmalari

TÜRK EDEBİYATI İÇİN BİR TAKVİM ÇALIŞMASI TASLAĞI*

ALİ ŞAHİN
______________________________________________

EDEBİYAT TAKVİMİ / OCAK
______________________________________________

2 OCAK -1852 Abdülhak Hamit Tarhan doğdu.
2 OCAK -1980 Mustafa Nihat Özön öldü.
2 OCAK -1981 Eflatun Cem Güney öldü.
3 OCAK -1501 Ali Şir Nevai öldü.
3 OCAK -1799 Şeyh Galip doğdu.
4 OCAK -1927 Süleyman Nazif öldü.
5 OCAK -1975 Arif Nihat Asya öldü.
5 OCAK -1983 Ressam Ibrahim Safi öldü.
8 OCAK -1967 İlhan Tarus öldü.
8 OCAK -1979 Vehbi Cem Aşkun öldü.
9 OCAK -1945 Osman Cemal Kaygılı öldü.
9 OCAK -1964 Halide Edip Adıvar öldü.
9 OCAK -1990 Cemal Süreya (Seber) öldü.
10 OCAK -1635 Nevizade Atayi öldü.
11 OCAK - 1995 Onat Kutlar öldürüldü.
12 OCAK - 1900 Abdülbaki Gölpınarlı doğdu.
13 OCAK -1973 Sabahattin Eyüboğlu öldü.
14 OCAK -1944 Mehmet Emin Yurdakul öldü.
14 OCAK -1987 Film yapımcısı ve yönetmeni Turgut Demirağ öldü.
17 OCAK -1954 İsmail Habib Sevük öldü.
17 OCAK -1957 Edip Ayel öldü.
17 OCAK -1983 Tiyatro sanatçısı Melahat Içli öldü.
18 OCAK -1960 Nahit Sırrı Örik öldü.
22 OCAK -1983 Yazar Kemal Bilbaşar öldü.
24 OCAK -1993 Gazeteci-Yazar Uğur Mumcu bir suikast sonucu öldürüldü.
25 OCAK -1962 Ahmet Hamdi Tanpınar öldü.
26 OCAK -1912 Mehmet Celal öldü.
27 OCAK -1635 Nef’i öldü.
27 OCAK -1913 Ebüzziya Tevfik öldü.
28 OCAK -1953 Neyzen Tevfik öldü.
28 OCAK -1981 Şair Özdemir Asaf öldü.
28 OCAK -1989 Tiyatro sanatçısı Gürbüz Bora öldü.
29 OCAK -1957 Ziya Osman Saba öldü.
31 OCAK -1914 Recaizade Mahmud Ekrem öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİ / ŞUBAT
______________________________________________

08 Şubat 2001 Ahmet Kabaklı öldü.
13 Subat 1934Cenap Şahabettin öldü.
13 Şubat 1993İhsan Ozanoğlı öldü.
23 Şubat 1971Halit Fahri Ozansoy öldü.
24 Şubat 1946Ömer Bedrettin Uşaklı öldü.
24 Şubat 1978Cahit Öztelli öldü.
25 Şubat 1495Cem Sultan öldü.
26 Şubat 1961Hasan Ali Yücel öldü.
27 Şubat 1644 Seyhülislam Yahya öldü.
27 Şubat 1945 Hüseyin Siret Özsever öldü.
28 Şubat 1884 Ömer Seyfettin doğdu.

EDEBİYAT TAKVİMİ / MART
______________________________________________

01 MART -1874 Recaizade Ekrem doğdu.
01 MART -1982 Erol Toy'un "Aydınımız, İnsanımız, Devletimiz" adlı kitabı yasaklandı.
01 MART -1985 A. Kadir öldü.
02 MART -1944 Edip Cansever'in yayımlanan ilk şiiri, İstanbul dergisinde.
04 MART -1995 Şair ve sinema yazarı Mustafa Irgat öldü. Aktör ve şair Cahit Irgat ile yazar, çevirmen ve İngiliz edebiyatı "duayen"imiz Mîna Urgan'ın oğluydu.
06 MART -1920 Ömer Seyfettin öldü.
06 MART -1935 Tarihçi İbnürrefik Ahmet Nuri (Sekizinci) öldü.
06 MART -1948 Şair Kemalettin (Kâmi) Kamu öldü.
06 MART -1986 Sinema ve tiyatro sanatçısı Gülistan Güzey öldü.
06 MART -1986 Organizatör Egemen Bostancı öldü.
06 MART -1987 6 Mart 1988 : Ses sanatçısı Mediha Demirkıran öldü
06 MART -1989 Şarkı sözü yazarı ve şovmen Fecri Ebcioğlu öldü.
08 MART -1944 Hüseyin Rahmi Gürpınar öldü.
08 MART -1986 Edebiyat Fükültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü emekli öğretim üyesi Prof.Dr.Mehmet Kaplan öldü.
08 MART -1986 "Barış Derneği" davasında tutuklu olan Dr.Erdal Atabek, gazeteci Ali Sirmen, Hüseyin Baş, yönetmen Ali Taygun, ressam Orhan Taylan ve mühendis Ergun Elgün tahliye oldular.
09 MART -1967 Vâlâ Nurettin, Vâ:Nû öldü.
11 MART -1892 Enis Behiç Koryürek doğdu.
11 MART -1962 Yusuf Ziya Ortaç öldü.
11 MART -1994 Ionesco öldü.
13 MART -1970 Adalet Cimcoz öldü.
14 MART -1604 Kınalızade Hasan Çelebi öldü.
14 MART -1883 Karl Marx öldü.
14 MART -1941 Şair Metin Altıok doğdu.
15 MART -1971 Cevat Fehmi Başkut öldü.
15 MART -1981 Yaşar Nabi Nayır öldü.
16 MART -1694 Mutasavvıf şair Niyazi:i Mısri öldü
16 MART -1989 Haldun Taner Öykü Ödülü'nü "Dışarıda Kötülük Vardı" adlı öyküsüyle Kürşat Başar, Ceyhun Atıf Kansu Şiir Ödülü'nü ise "Peryavşan" adlı kitabıyla Müslim Çelik kazandı.
17 MART -1509 Şair Necati Bey öldü.
17 MART -1978 Ceyhun Atuf Kansu öldü
17 MART -1993 Gazeteciler Cemiyeti'nin 25 yıl aralıksız başkanlığını yapan gazeteci, eski kontenjan senatorü Beyhan Cenkçi öldü.
18 MART -1892 Ruşen Eşref Ünaydın doğdu.
18 MART -1981 Film yıldızı Cahide Sonku öldü.
19 MART -1984 Yazar Kerime Nadir öldü.
19 MART -1988 1'inci Ankara Film Şenliği'nin "ilk filmler" yarışmasında Orhan Oğuz'un "Herşeye Rağmen" filmi birinci oldu.
20 MART -1828 Henrik Ibsen doğdu.
20 MART -1971 Falih Rıfkı Atay öldü.
21 MART -1942 Hüseyin Suat Yalçın öldü.
21 MART -1973 Âşık Veysel öldü.
22 MART -1832 Goethe öldü.
22 MART -1988 İstanbul 2'nci Asliye Ceza Mahkemesi, Henry Miller'in "Oğlak Dönencesi" ve Ahmet Altan'ın "Sudaki Iz" romanlarının toplatım ve imhasına karar verdi.
23 MART -1842 Stendhal öldü.
23 MART -1876 Ziya Gökalp doğdu.
24 MART -1901 İsmail Safa öldü.
24 MART -1962 Behiç Ak doğdu.
25 MART -1611 Evliya Çelebi doğdu.
27 MART -1889 Yakup Kadri Karaosmanoğlu doğdu.
27 MART -1945 Halit Ziya Uşaklıgil öldü.
27 MART -1986 Ressam İhap Hulusi Görey öldü.
29 MART -1868 Maksim Gorki doğdu.
29 MART -1883 Memduh Şevket Esendal doğdu.
29 MART -1966 Aptullah Ziya Kozanoğlu öldü.
29 MART -1984 İlhami Bekir Tez öldü.
29 MART -1984 Gazeteci Ömer Sami Coşar öldü.
29 MART -1988 Şair Emin Ülgener öldü.
30 MART -1956 Mithat Cemal Kuntay öldü.
31 MART -1809 Nikolay Vasilyeviç Gogol doğdu.

EDEBİYAT TAKVİMİNDEN/ NİSAN
_________________________________________________

EDEBİYAT TAKVİMİNDE NİSAN

01 NİSAN -1918 Şair Nigâr Hanım öldü.
01 nNİSAN -1978 Eğitimci yazar Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu öldü.
01 NİSAN -1984 Vecdi Seyhun öldü
02 NİSAN -1840 Emile Zola doğdu.
02 NİSAN -1891 Ahmet Vefik Paşa öldü.
02 NİSAN -1948 Sabahattin Ali öldürüldü.
02 NİSAN -1985 Behiç Duygulu öldü.
07 NİSAN -1600 Baki öldü.
07 NİSAN -1770 William Wordsworth doğdu.
08 NİSAN -1763 Ragıp Paşa öldü.
09 NİSAN -1821 Charles Baudelaire doğdu.
09 NİSAN -1985 Gazeteci-yazar, Vedat Nedim Tör öldü.
09 NİSAN -1985 Tiyatro ve sinema sanatçısı Şaziye Moral öldü.
09 NİSAN -1988 Şevket Rado öldü.
09 NİSAN -1993 Tercüman gazetesi sahibi Kemal Ilıcak öldü.
10 NİSAN -1988 Yayıncı Şevket Rado öldü.
11 NİSAN -1980 Yazar Ümit Kaftancıoğlu öldürüldü.
11 NİSAN -1989 Oyuncu, ozan, senaryo yazarı ve yönetmen Orhon Murat Arıburnu öldü.
12 NİSAN -1712 Şair Nabi öldü.
12 NİSAN -1937 Abdülhak Hamit Tarhan öldü.
12 NİSAN -1967 İsmail Hami Danişmend öldü.
13 NİSAN -1893 Muallim Naci öldü.
13 NİSAN -1896 Mustafa Nihat Özön doğdu.
13 NİSAN -1914 Orhan Veli Kanık doğdu.
13 NİSAN -1942 Ataol Behramoğlu doğdu.
15 NİSAN -1945 Pınar Kür doğdu.
15 NİSAN -1980 Jean Paul Sartre öldü.
15 NİSAN -1981 Mizah yazarı Süavi Süalp öldü.
16 NİSAN -1916 Behçet Necatigil doğdu.
16 NİSAN -1988 "Madaralı Roman Ödülü" nü "Turnalar" adlı romanıyla Öner Yağcı aldı.
17 NİSAN -1790 Benjamin Franklin öldü.
17 NİSAN -1981 Besteci Şekip Ayhan Özışık öldü.
18 NİSAN -1980 Suut Kemal Yetkin öldü.
18 NİSAN -1988 Şair Oktay Rifat öldü.
19 NİSAN -1993 Şair, öykü yazarı Sabahattin Kudret Aksal öldü.
19 NİSAN -1993 Sabahattin Kudret Aksal öldü.
20 NİSAN -1923 Oktay Akbal doğdu.
21 NİSAN -1973 Kemal Tahir öldü.
21 NİSAN -1984 Gazeteci Sadık Atmaca (Arap Sadık) öldü.
22 NİSAN -1986 Gazeteci Hayri Alpar öldü..
24 NİSAN -1986 Gazeteci-çevirmen Aydın Emeç öldü.
25 NİSAN -1946 Sadettin Nüzhet Ergun öldü
25 NİSAN -1976 Şevket Süreyya Aydemir öldü.
26 NİSAN -1936 Sami Paşazade Sezai öldü.
27 NİSAN -1981 Türk Müziği sanatçısı Münir Nurettin Selçuk öldü.
29 NİSAN -1908 Sümbülzade Vehbi öldü.
29 NİSAN -1988 Gazeteci-yazar Ertuğrul Soysal öldü.



EDEBİYAT TAKVİMİNDEN/ MAYIS
_________________________________________________

Edebiyat Takviminde / Mayıs

03.05.1963 Abdülhak Şinasi Hisar öldü.
05.05.1895 Mahmut Yesari doğdu.
11.05.1954 Sait Faik Abasıyanık öldü.
16.05.1952 Memduh Şevket Esendal öldü.
17.05.1880 Ziya Paşa öldü.
17.05.1957 Nurullah Ataç öldü.
19.05.1927 Ahmet Hikmet Müftüoğlu öldü.
20.05.1878 Ali Suavi öldü.
23.05.1943 Kenan Hulusi Koray öldü.
24.05.1957 İbnülemin Mahmut Kemal İnal öldü.
24.05.1973 Selahattin Batu öldü.
25.05.1895 Cevdet Paşa öldü.
25.05.1983 Necip Fazıl Kısakürek öldü.
26.05.1905 Necip Fazıl Kısakürek doğdu.

EDEBİYAT TAKVİMİ / HAZİRAN
______________________________________________

1 Haziran 1826 Şaire Adile Sultan doğdu.
2 Haziran 1970 Orhan Kemal öldü.
2 Haziran 1991 Ahmed Arif öldü.
3 Haziran 1870 Ahmet Hikmet Müftüoğlu doğdu
3 Haziran 1963 Nâzım Hikmet öldü.
4 Haziran 1933 Ahmet Haşim öldü.
5 Haziran 1871 Aktör ve şair Cahit Irgat öldü.
5 Haziran 1947 Ebubekir Hazım Tepeyran öldü
7 Haziran 1979 Oğuz Özdeş öldü
8 Haziran 1986 Gazeteci ve yazar Hasan Refik Ertuğ öldü.
8 Haziran 1987 Şair Cahit Zarifoğlu öldü.
10 Haziran 1966 Hamdullah Suphi Tanrıöver öldü.
10 Haziran 1984 Halide Nusret Zorlutuna öldü
11 Haziran 1942 Selahattin Enis öldü.
13 Haziran 1987 Cemil Meriç öldü.
15 Haziran 1961 Peyami Safa öldü.
15 Haziran 1966 İzzet Melih Devrim öldü.
18 Haziran 1982 Gazeteci Ülkü Arman öldü.
19 Haziran 1973 Halkbilimci Tahir Alangu öldü.
20 Haziran 1989 Hasan İzzettin Dinamo öldü.
20 Haziran 1997 Şair Cahit Külebi öldü.
21 Haziran 1980 Ahmet Muhip Dıranas öldü.
23 Haziran 1901 Ahmet Hamdi Tanpınar doğdu.
24 Haziran 1599 Şair Nev'i öldü.
27 Haziran 1921 Yusuf Atılgan doğdu.
28 Haziran 1952 Enis Batur doğdu.
28 Haziran 1966 Fuat Köprülü öldü.
29 Haziran 1989 Tahsin Saraç öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİ / TEMMUZ
______________________________________________

1 Temmuz 1904 Kamus-ı Türkî ve Kamusü'l Âlâm yazarı Şemsettin Sami öldü.
1 Temmuz 1955 Halide Edip Adıvar'ın kocası Dr. Adnan Adıvar öldü.
1 Temmuz 1993 Pir Sultan Abdal Kültür ve Sanat etkinlikleri için Sivas'da bulunan Aziz Nesin'in bir gün önce yaptığı konuşma üzerine Cuma Namazı'ndan çıkan bazı gruplar slogan atıp, yürüyüşe geçerek vilayet önünde toplandılar. Aziz Nesin ve arkadaşlarının Madımak Oteline geldiği haberini alan 10 bini aşkın gösterici otelin önünde toplanınca, güvenlik kuvvetleri kalabalığı dağıtmak için havaya ateş açtı. Bu sırada bazı kişiler otelin önünde bulunan araçları yaktılar ve otelin girişini benzin dökerek ateşe verdiler. Otelde bulunanlardan 36'sını dumandan boğularak öldü. Olaylarda 14'ü polis 60 kişi yaralandı. 35 kişi gözaltına alındı. Ölenler arasında eleştirmen Asım Bezirci, şair Behçet Safa Aysan, ozan Hasret Gültekin ve Nesimi Çimen'inde bulunduğu belirlendi. Kentte sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
2 Temmuz 1904 Anton Çehov öldü.
2 Temmuz 1980 Edebiyat tarihçisi Mehmet Behçet Yazar öldü.
3 Temmuz 1946 Muzaffer Tayyip Uslu
3 Temmuz 1972 Hasan Âli Ediz öldü.
5 Temmuz 1995 Aziz Nesin öldü.
6 Temmuz 1987 Prof. Dr. İdris Küçükömer öldü.
7 Temmuz 1975 Reşat Ekrem Koçu öldü.
7 Temmuz 1993 Şair ve yazar Rıfat Ilgaz öldü.
7 Temmuz 1993 Rıfat Ilgaz öldü.
8 Temmuz 1621 La Fontaine doğdu.
8 Temmuz 1981 E Yayınları'nın kurucusu Cengiz Tuncer öldü.
10 Temmuz 1992 "Yedi Meşaleciler"in sonuncusu, şair, eleştirmen ve edebiyat tarihçisi Cevdet Kudret öldü.
11 Temmuz 1978 Eleştirmen ve çevirmen Bedrettin Cömert öldürüldü.
13 Temmuz 1959 Ekrem Reşit Rey öldü.
13 Temmuz 1986 Gazeteci ve yazar Mehmet Şeyda Çeliker öldü.
13 Temmuz 1986 Öykü ve roman yazarı Mehmet Seyda öldü.
14 Temmuz 1944 Ruhi Su Ankara Halkevi'nde ilk "Türküler Resitali"ni verdi.
14 Temmuz 1995 Roman, öykü ve deneme yazarı, çevirmen Bilge Karasu öldü.
15 Temmuz 1933 Yaşar Nabi (Nayır) Varlık'ın ilk sayısını çıkardı.
15 Temmuz 1977 Romancı Esat Mahmut Karakurt öldü.
15 Temmuz 1983 Sinema ve tiyatro sanatçısı, yazarı Ahmet Üstel öldü.
17 Temmuz 1790 Adam Smith öldü.
17 Temmuz 1961 Vasfi Mahir Kocatürk öldü.
18 Temmuz 1965 Refik Halit Karay öldü.
20 Temmuz 1959 Oyun yazarı Musahipzade Celal öldü.
22 Temmuz 1983 Mithat Sadullah Sander ile Şükûfe Nihal'in oğlu, Sander Kitabevi ve Sander Yayınları'nın kurucusu Necdet Sander öldü.
22 Temmuz 1987 Gazeteci Örsan Öymen öldü.
23 Temmuz 1908 Behçet Kemal Çağlar doğdu.
23 Temmuz 1925 Arif Damar doğdu.
23 Temmuz 1967 Ahmet Kutsi Tecer öldü.
23 Temmuz 1972 Fosforlu Cevriye'nin yazarı Suat Derviş öldü.
24 Temmuz 1802 Baba Alexandre Dumas doğdu.
24 Temmuz 1989 Ressam Cevat Dereli öldü.
25 Temmuz 1929 Safveti Ziya öldü.
25 Temmuz 1974 Oyun yazarı İsmet Küntay öldü.
27 Temmuz 1984 Şair İbrahim Zeki Burdurlu öldü.
27 Temmuz 1989 Gazeteci-yazar Nimet Arzık öldü.
28 Temmuz 1986 Oyun yazarı Sadık Şendil öldü.
29 Temmuz 1983 Tiyatro sanatçısı Mürüvvet Sim öldü.
29 Temmuz 1983 Opera sanatçısı Özcan Sergen öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİ / AĞUSTOS
______________________________________________

4 Ağustos 1993 Ressam Sabir Berkel öldü.
5 Ağustos 1850 Guy de Maupassant doğdu.
5 Ağustos 1991 Orhan Hançerlioğlu öldü.
6 Ağustos 1893 Nabizade Nazım öldü.
8 Ağustos 1918 "Pardayanlar" dizisinin yazarı Michel Zevaco öldü.
8 Ağustos 1928 Edip Cansever doğdu.
8 Ağustos 1985 Abdülkadir Bulut öldü.
11 Ağustos 1989 Çağdaş Gazeteciler Derneği Başkanı gazeteci Rafet Genç öldü.
12 Ağustos 1999 Can Yücel öldü.
14 Ağustos 1956 Şair, oyun yazarı ve tiyatro kuramcısı Bertolt Brecht öldü.
14 Ağustos 1974 Nihad Sami Banarlı öldü.
14 Ağustos 1988 Cumhuriyet Gazetesi Yazıişleri eski müdürlerinden Kayhan Sağlamer öldü.
15 Ağustos 1938 Romancı Ayla Kutlu Antakya'da doğdu.
16 Ağustos 1945 Romancı Mahmut Yesari öldü.
16 Ağustos 1993 Felsefeci Macit Gökberk öldü.
17 Ağustos 1864 Hüseyin Rahmi Gürpınar doğdu.
17 Ağustos 1968 Necmettin Halil Onan öldü.
18 Ağustos 1850 Balzac, Paris'te Fortunee Sokağı'ndaki (bugün Balzac Sokağı) konağında öldü.
18 Ağustos 1984 Tarih profesörü İbrahim Kafesoğlu öldü.
19 Ağustos 1915 Tevfik Fikret öldü.
20 Ağustos 1979 Şair Ömer Faruk Toprak öldü.
21 Ağustos 1992 Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu öldü.
21 Ağustos 1972 Orhan Seyfi Orhon öldü.
22 Ağustos 1920 Bilimkurgu yazarı Isaac Asimov Rusya'da Petroviçi'de doğdu.
22 Ağustos 1985 Turgut Uyar öldü.
22 Ağustos 1989 Gazeteci yazar Afıf Yesari öldü.
23 Ağustos 1896 Nurullah Ataç doğdu
25 Ağustos 1982 Abdülbaki Gölpınarlı öldü.
25 Ağustos 1982 Sinema ve tiyatro sanatçısı Muazzez Arca öldü.
27 Ağustos 1770 Georg Wilhelm Friedrich Hegel doğdu.
27 Ağustos 1937 Namık Kemal'in oğlu Ali Ekrem Bolayır öldü.
28 Ağustos 1749 Goethe doğdu.
28 Ağustos 1993 Ressam Ali Avni Çelebi öldü.
28 Ağustos 1993 Yönetmen ve yazar Oben Güney öldü.
30 Ağustos 1993 Türk Sanat Müziği Sanatçısı Taner Şener öldü.
31 Ağustos 1867 Charles Baudelaire, Paris'te 46 yaşında öldü.
31 Ağustos 1873 Ahmed Resmi Efendi öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİ / EYLÜL
______________________________________________

1 Eylül 1904 Abdullah Cevdet İçtihad'ın ilk sayısını çıkardı.
2 Eylül 1907 Pertev Naili Boratav doğdu.
4 Eylül 1990 Turan Dursun öldürüldü.
5 Eylül 1905 Arthur Koestler Budapeşte'de doğdu.
5 Eylül 1993 Hikaye ve roman yazarı Samim Kocagöz öldü.
6 Eylül 1982 Yazar ve çevirmen Azra Erhat öldü.
8 Eylül 1974 Celâl Sılay öldü.
9 Eylül 1828 Tolstoy doğdu.
9 Eylül 1869 Abdullah Cevdet doğdu.
9 Eylül 1984 Yılmaz Güney Paris'te kanserden öldü.
10 Eylül 1985 Tiyatro ve sinema sanatçısı Erkan Yücel öldü.
13 Eylül 1592 Montaigne ünlü Denemeler'inin yeni baskısını hazırlarken öldü
13 Eylül 1871 Gazeteci Şinasi, Babıali yakınlarında hem matbaa hem ev olarak kullandığı bir odada, sözlüğünü tamamlamaya uğraşırken, yakalandığı beyin hastalığından kurtulamayarak öldü.
14 Eylül 1321 Dante, İlahi Komedya'nın son bölümü "Cennet"i bitirdikten birkaç saat sonra, sıtmadan öldü. 56 yaşındaydı.
15 Eylül 1901 Kemalettin Kamu doğdu.
15 Eylül 1914 Orhan Kemal doğdu.
15 Eylül 1972 Baki Süha Ediboğlu öldü.
18 Eylül 1993 Türk Halk Müziği ustalarından Nida Tüfekçi öldü.
20 Eylül 1985 Türk Halk Müziği yorumcusu Ruhi Su öldü.
21 Eylül 1932 Ahmet Rasim öldü.
21 Eylül 1959 Ruşen Eşref Ünaydın öldü
21 Eylül 1975 Bedri Rahmi Eyüboğlu öldü.
22 Eylül 1890 Çingeneler'in yazarı Osman Cemal Kaygılı doğdu.
24 Eylül 1973 Şukufe Nihal öldü.
25 Eylül 1897 William Faulkner doğdu.
26 Eylül Dil Bayramı
26 Eylül 1888 T.S. Eliot doğdu.
28 Eylül 1917 Süleyman Nesip öldü.
29 Eylül 1547 Cervantes doğdu.
29 Eylül 1883 Celal Sahir Erozan doğdu.
30 Eylül 1207 Mevlana Celaleddin Rumi doğdu.
30 Eylül 1936 Sevgi Soysal doğdu.
30 Eylül 1978 Ali Nihat Tarlan öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİ / EKİM
______________________________________________

01 Ekim 1950 Faik Ali Ozansoy öldü
01 Ekim 1964 Safiye Erol öldü.
03 Ekim 1984 Yazar Muazzez Tahsin Berkant öldü.
03 Ekim 1993 Barış Derneği Başkanı Mahmut Dikerdem öldü
04 Ekim 1910 Cahit Sıtkı Tarancı doğdu
06 Ekim 1657 Kâtip Çelebi öldü.
06 Ekim 1968 Sabri Esat Siyavuşgil öldü.
07 Ekim 1849 Edgar Allan Poe, Baltimore'da bir hastanede 40 yaşında öldü.
09 Ekim 1989 Yusuf Atılgan öldü
11 Ekim 1985 Şair Metin Eloğlu öldü.
11 Ekim 1987 Kapatılan TİP'in Genel Başkanı Behice Boran Belçika'da öldü.
12 Ekim 1982 Aktör Yıldırım Önal öldü.
13 Ekim 1956 Cahit Sıtkı Tarancı öldü
13 Ekim 1973 Halikarnas Balıkçısı öldü.
14 Ekim 1969 Şair Mustafa Seyit Sutüven öldü
14 Ekim 1999 Yazar Fakir Baykurt Almanya'da öldü.
15 Ekim 1844 Nice (Nietzsche) doğdu.
15 Ekim 1928 Yusuf Ziya Ortaç Meşale dergisini kapattı. Böylece, birkaç ay önce bu dergide başlayan ve yedi genç şairin ortak kitabı Yedi Meşale ile süren "Yedi Meşaleciler" akımı da sona ermiş oldu.
15 Ekim 1958 Asaf Hâlet Çelebi öldü.
15 Ekim 1982 Yaşar Kemal, "İnce Memed" romanıyla uluslararası "Del Duca" Edebiyat ödülünü kazandı.
16 Ekim 1854 Oscar Wilde doğdu
18 Ekim 1949 Enis Behiç Koryürek öldü
18 Ekim 1957 Hüseyin Cahit Yalçın öldü.
18 Ekim 1985 Sabri Altınel öldü
19 Ekim 1996 Kemalettin Tuğcu öldü.
20 Ekim 1854 Rimbaud doğdu.
20 Ekim 1985 Şair Sabri Altınel öldü.
21 Ekim 1860 Agâh Efendi'nin Tercüman-ı Ahval gazetesinin ilk sayısı çıktı.
21 Ekim 1971 Neruda, Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı.
23 Ekim 1582 Latifi öldü
23 Ekim 1817 Fransız gramerci, ansiklopedist ve sözlükçü Pierre Larousse doğdu.
24 Ekim 1924 Ziya Gökalp öldü
24 Ekim 1969 Behçet Kemal Çağlar öldü.
27 Ekim 1978 Agâh Sırrı Levend öldü.
29 Ekim 1789 Muhayyelat yazarı Aziz Efendi öldü.
29 Ekim 1871 Paul Valéry doğdu.
29 Ekim 1935 Füruzan doğdu.
29 Ekim 1949 İbrahim Alaaddin Gövsa öldü
30 Ekim 1993 Türk Dil Kurumu'nun eski genel yazmanlarından Ömer Asım Aksoy öldü.
30 Ekim 1994 Halkbilimci ve şair Oğuz Tansel öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİ / KASIM
______________________________________________

01 Kasım 1958 Yahya Kemal Beyatlı öldü.
02 Kasım 1982 Ataol Behramoğlu, Asya-Afrika Yazarlar Birliği'nce verilen "Lotus" Edebiyat Ödülü'nü kazandı.
03 Kasım 1988 Türk-PEN Yazarlar Derneği, 13 yazar tarafından yeniden kuruldu ve başkanlığına Yaşar Kemal seçildi.
05 Kasım 1982 Gazeteci Burhan Felek öldü.
05 Kasım 1984 Şair Ümit Yaşar Oğuzcan öldü.
07 Kasım 1958 Aka Gündüz öldü.
07 Kasım 1963 Hakkı Süha Gezgin öldü.
08 Kasım 1973 Faruk Nafiz Çamlıbel öldü.
08 Kasım 1979 Nevzat Üstün öldü.
10 Kasım 1938 Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk İstanbul’da öldü.
11 Kasım 1312 Sultan Veled öldü.
12 Kasım 1943 Sadri Ertem öldü.
14 Kasım 1950 Orhan Veli Kanık öldü.
14 Kasım 1971 Celal Esat Arseven öldü.
16 Kasım 1935 Celal Sahir Erozan öldü
16 Kasım 1974 Ziyaettin Fahri Fındıkoğlu öldü.
17 Kasım 1982 Tiyatro sanatçısı, şair ve çevirmen Suat Taşar öldü.
19 Kasım 1984 Ressam Eşref Üren öldü.
25 Kasım 1982 "Ekonomiye Giriş" adlı ders kitabında komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle tutuklu yargılanan Sadun Aren beraat etti.
27 Kasım 1819 Mütercim Asım öldü.
28 Kasım 1932 Abdullah Cevdet öldü.
28 Kasım 1986 Kültür Bakanlığı Büyük Sanat Ödülü Ressam Şefik Bursalı'ya verildi.
29 Kasım 1942 Emin Bülent Serdaroğlu öldü.

EDEBİYAT TAKVİMİ / ARALIK
______________________________________________

01 Aralık 1884 Yahya Kemal Beyatlı doğdu.
01 Aralık 1888 Namık Kemal öldü.
01 Aralık 1942 Rüştü Onur öldü.
01 Aralık 1988 Kemani Necati Tokyay öldü.
02 Aralık 1983 Türkan Şoray ve Cihan Ünal, Kastamonu'da evlendi.
02 Aralık 1993 Madaralı Roman Ödülü'nün kurucusu ve eğitimci Fikret Madaralı öldü.
04 Aralık 1967 Fazıl Ahmet Aykaç öldü
05 Aralık 1972 Adnan Veli Kanık öldü.
06 Aralık 1936 Leyla Hanım öldü.
07 Aralık 1874 Hüseyin Cahit Yalçın doğdu.
07 Aralık 1956 Reşat Nuri Güntekin öldü.
07 Aralık 1979 Cavit Orhan Tütengil öldürüldü.
07 Aralık 1993 Ressam, yazar, Abidin Dino Paris'te öldü.
11 Aralık 1975 Nihal Atsız öldü
11 Aralık 1983 Sedat Simavi öldü.
12 Aralık 1945 Selim Nüzhet Gerçek öldü.
12 Aralık 1987 Adile Naşit öldü.
12 Aralık 1988 Ressam Zeki Faik İzer öldü.
13 Aralık 1977 Oğuz Atay öldü
13 Aralık 1979 Behçet Necatigil öldü.
15 Aralık 1989 Sinema ve tiyatro oyuncusu Ali Şen öldü.
16 Aralık 1956 Ercüment Ekrem Talu öldü.
17 Aralık 1273 Mevlana Celaleddin Rumi öldü
18 Aralık 1967 İsmail Hikmet Ertaylan öldü.
18 Aralık 1989 Şair ve yazar Sunullah Arısoy öldü.
19 Aralık 1988 Sosyal bilimci Niyazi Berkes öldü.
21 Aralık 1840 Namık Kemal doğdu.
23 Aralık 1931 Mehmet Rauf öldü.
24 Aralık 1867 Tevfik Fikret doğdu
26 Aralık 1530 Babür Şah öldü
27 Aralık 1936 Mehmet Akif Ersoy öldü
28 Aralık 1912 Ahmet Mithat Efendi öldü.
28 Aralık 1964 Umran Nazif Yiğiter öldü.
31 Aralık 1949 Rıza Tevfik Bölükbaşı öldü.

______________________________________________

* Not: Genel olarak şair ve yazarlarımızın ölüm günleri esas alınmıştır.